Get Adobe Flash player

“พระปิยมหาราช” กับประเทศมหาอำนาจตะวันตก โดย พรชัย ภู่โสภา

Font Size:

ดินแดนสยามหายหดทั้ง     ขาดวิ่น

อีกทั้งเกาะทั้งแผ่นดิน         น่าเศร้า

องค์พระปิยะภูมินทร์          ปฏิรูป

ส่งพระราชโอรสศึกษานอกเหย้า กลับเข้าพัฒนาศึกษาสยาม

(พรชัย ภู่โสภา ร้อยกรอง)

บทนำ

                เค้าลางในการรุกรานของประเทศมหาอำนาจตะวันตกในสมัยกรุงรัตนโกสินทร์ แท้จริงเริ่มต้นมาตั้งแต่ต้นสมัยรัตนโกสินทร์แล้ว โดยในรัชสมัยพระบาทสมเด็จพระพุทธยอดฟ้าจุฬาโลกฯ ชาติตะวันตกได้เริ่มแผ่อำนาจเข้ามาในเอเชียตะวันออกเฉียงใต้ และสยามจำเป็นต้องเสียดินแดนเกาะหมากหรือ “ปีนัง” ให้กับอังกฤษ ในรัชสมัยรัชกาลที่ 2 เสียเมือง “บันทายมาศ” ให้กับฝรั่งเศสในรัชสมัยรัชกาลที่ 3 เสีย “รัฐเปรัค” ให้กับอังกฤษในรัชสมัยรัชกาลที่ 4 เสียดินแดนเขมรและเกาะ 6 เกาะให้กับฝรั่งเศส จนกระทั่งสมัยล้นเกล้ารัชกาลที่ 5 มหาอำนาจชาติตะวันตก 2 ชาติเดิม คือ อังกฤษและฝรั่งเศส ก็ดำเนินการรุกรานสยามประเทศอย่างหนัก

                ทั้งนี้ประเทศต่างๆในภูมิภาคเอเชียตะวันออกเฉียงใต้ ไม่ว่าจะเป็นพม่า,กัมพูชา,ลาว และเวียดนาม ต่างก็ตกเป็นอาณานิคมของอังกฤษและฝรั่งเศสจนหมดสิ้น แต่ด้วยความมีอัจฉริยภาพและการดำเนินนโยบายอันสุขุมคัมภีรภาพของล้นเกล้ารัชกาลที่ 5 ทำให้สยามรอดพ้นจากกรงเล็บของชาติมหาอำนาจทั้ง 2 ชาตินี้ พระองค์ได้ปรับปรุงพัฒนาประเทศในหลายด้าน สิ่งหนึ่งที่พระองค์ท่านตระหนักดีก็คือ การเร่งพัฒนาการศึกษาของชาติ ดังนั้น พระองค์ท่านจึงได้ทรงส่งพระราชโอรสและสามัญชนไปศึกษาต่างประเทศในสาขาต่างๆเป็นจำนวนมาก ทั้งนี้โดยเน้นความสำคัญและวัตถุประสงค์ที่จะให้พระราชโอรสและสามัญชนที่ส่งไปศึกษาต่างประเทศ นำวิชาความรู้สาขาต่างๆมาพัฒนาประเทศ รวมทั้งเพื่อปฏิบัติหน้าที่แทนชาวต่างประเทศที่ทรงรับเข้ามารับผิดชอบงานในด้านต่างๆได้เมื่อสำเร็จการศึกษาแล้ว สำหรับพระราชโอรสที่ทรงส่งไปศึกษาในประเทศต่างๆและสาขาวิชาการต่างๆมีทั้งสิ้น 19 พระองค์ เรียงตามลำดับ ดังนี้

                1.พระองค์ที่ 12 พระเจ้าลูกยาเธอ พระองค์เจ้ากิติยากรวรลักษณ์ (พระเจ้าบรมวงศ์เธอ พระองค์เจ้ากิติยากรวรลักษณ์ กรมพระจันทบุรีนฤนาถ) ประสูติแต่เจ้าจอมมารดาอ่วม เมื่อวันจันทร์ที่ 8 มิถุนายน พ.ศ.2417 เมื่อวันอังคารที่ 30 มิถุนายน พ.ศ.2428 พระชันษา 11 ปี ได้เสด็จไปทรงศึกษาวิชาทางด้านเศรษฐศาสตร์และการเงินการคลัง ณ มหาวิทยาลัยเคมบริดจ์ ประเทศอังกฤษ ทรงดำรงตำแหน่งเสนาบดีกระทรวงพาณิชย์และคมนาคม เป็นตำแหน่งสุดท้าย ทรงเป็นต้นราชสกุล กิติยากร ณ อยุธยา

            2.พระองค์ที่ 14 พระเจ้าลูกยาเธอ พระองค์เจ้ารพีพัฒนศักดิ์ (พระเจ้าบรมวงศ์เธอ พระองค์เจ้ารพีพัฒนศักดิ์ กรมหลวงราชบุรีดิเรกฤทธิ์) ที่ 2 ในเจ้าจอมมารดาตลับ ประสูติเมื่อวันพุธที่ 21 ตุลาคม พ.ศ.2417 เมื่อวันอังคารที่ 30 มิถุนายน พ.ศ.2428 พระชันษา 11 ปี เสด็จไปทรงศึกษาวิชากฎหมายที่วิทยาลัยไครสต์เชิร์ช มหาวิทยาลัยอ๊อกซ์ฟอร์ด ประเทศอังกฤษ จนถึง พ.ศ.2438 และทรงได้รับการขนานพระนามเป็น “พระบิดาแห่งวิชากฎหมายไทย” ทรงเป็นต้นราชสกุล ระพีพัฒน์ ณ อยุธยา

(อ่านต่อฉบับหน้า)