Get Adobe Flash player

ดอกพุทธรักษาพาดวงใจคิดถึงพ่อ โดย พรชัย ภู่โสภา

Font Size:

“พุทธรักษา” เป็นดอกไม้ที่มีความหมายเป็นพิเศษแก่พสกนิกรชาวไทยทุกคน เพราะนอกจากจะเป็นดอกไม้สัญลักษณ์ประจำวันพ่อแล้ว ดอกพุทธรักษาสีเหลืองยังชวนให้รำลึกถึงพระมหากรุณาธิคุณของพระบาทสมเด็จพระปรมินทรมหาภูมิพลอดุลยเดช ธ ผู้ทรงเป็น “พ่อ” ของแผ่นดินในหัวใจคนไทยตราบนิจนิรันดร์

ไม่ว่าจะเป็น “พ่อหลวง”, “พ่อของแผ่นดิน” ไปจนถึง “พ่อภูมิพล” ในบทเพลงอันซาบซึ้งเมื่อเร็วๆนี้ พ่อพระองค์นี้ในมโนสำนึกของผู้คนทั้งแผ่นดิน ล้วนเป็นพ่อองค์เดียวกัน...พ่อผู้ทรงใช้เวลาตลอดพระชนม์ชีพ ตรากตรำพระวรกายเพื่อบำบัดทุกข์บำรุงสุขแก่อาณาประชาราษฎร์ทุกพื้นที่ทั่วประเทศ อีกทั้งยังทรงเป็นศูนย์รวมดวงใจนำพาชาติให้ผ่านพ้นวิกฤตทั้งปวง จวบจนเสด็จสวรรคตเมื่อวันที่ 13 ตุลาคม 2559

ย้อนรอยดอกไม้วันพ่อ

นับตั้งแต่ปี 2523 มีการกำหนดให้วันที่ 5 ธันวาคมของทุกปีเป็น “วันพ่อแห่งชาติ” ขึ้นมาครั้งแรก และให้ดอกพุทธรักษาสีเหลืองเป็นดอกไม้สัญลักษณ์ประจำวันพ่อ ด้วยชื่อที่เป็นมงคลของคำว่า “พุทธรักษา” ซึ่งเรียกกันมากว่า 200 ปี มีความหมายถึง พระพุทธเจ้าทรงปกป้องคุ้มครองให้มีแต่ความสงบสุขร่มเย็น ส่วน “สีเหลือง” เป็นสีประจำวันพระราชสมภพของพระบาทสมเด็จพระปรมินทรมหาภูมิพลอดุลยเดช

การมอบดอกพุทธรักษาให้กับพ่อจึงเป็นเสมือนการบอกถึงความรัก ความเคารพบูชา และระลึกถึงพระคุณพ่อผู้สร้างและเสียสละเพื่อสร้างความสงบสุขร่มเย็นให้แก่ครอบครัว

ตำนานแห่งพุทธรักษา

“พุทธรักษา” มีชื่อวิทยาศาสตร์คือ Canna indica ชื่อสากลที่เรียกว่า แคนนาส์(Cannas) มาจากศัพท์ของภาษากรีกที่เขียนเป็นอังกฤษว่า Kanna อันหมายถึง ต้นไม้ที่มีลักษณะคล้ายต้นอ้อ มีการเรียกไม้นี้ในต่างประเทศอย่างหลากหลาย เช่น แคนนา ลิลี่ (Canna lily) อินเดียนช็อตแพล้น (Indian short plant) เป็นต้น เป็นไม้ในเขตร้อน มีการบันทึกไว้ว่าพบเป็นครั้งแรกทั้งในที่ลุ่มและที่ตอนในเขตต่างๆของหมู่เกาะเวสต์อินดีส และแถบอเมริกาใต้ ซึ่งต่อมาชาวยุโรปได้นำมาพัฒนาสายพันธุ์เป็นไม้ประดับ และได้รับความนิยมไปทั่วยุโรป

ย้อนอดีตไปราวร้อยปี จะพบว่าพุทธรักษาเป็นไม้ประดับที่ได้รับความนิยมเป็นอย่างมาก และนำมาปลูกอย่างแพร่หลายในสวน ทั้งขนาดเล็กและใหญ่ทั่วโลก มีอยู่ช่วงหนึ่งที่ความนิยมในดอกไม้ชนิดนี้ลดน้อยถอยลง แต่ก็สามารถฟื้นความนิยมกลับมาอีกครั้งจนกระทั่งถึงปัจจุบัน ด้วยความเป็นไม้ดอกที่มีสีสันหลากหลายสวยงาม ปลูกง่าย และไม่ต้องดูแลมากนัก จึงมีการนำไปปลูกเป็นไม้หลักในการตบแต่งสถานที่ที่สำคัญๆของประเทศต่างๆทั่วโลก และกลายเป็นไม้ดอกระดับนานาชาติที่ได้รับความนิยมในวงกว้าง

ส่วนในประเทศไทยมีประวัติการปลูกต้นพุทธรักษามานานกว่า 200 ปี ซึ่งในปัจจุบันยังมีผู้นิยมนำมาปลูกเป็นไม้ประดับตามบ้านเรือนอย่างกว้างขวาง

พุทธรักษามีชื่อเรียกอีกอย่างหนึ่งว่า “พุทธศร” หรือ “บัวละวงศ์” สำหรับชื่อนี้ไม่มีการบันทึกไว้ว่าใครเป็นผู้ตั้ง แต่ถือเป็นชื่อที่ไพเราะมีความหมายเหมาะกับศาสนาพุทธของคนไทย

(อ่านต่อฉบับหน้า)