Get Adobe Flash player

อิทธิพลของสี โดย พรชัย ภู่โสภา

Font Size:

สี เป็นเรื่องที่สำคัญอย่างยิ่งที่มีชีวิต สามารถแยกแยะได้ทั้งตามความจริง จากธรรมชาติ และอำนาจทางวิทยาศาสตร์ จะอย่างไรก็ตาม ขอนำเอาผลของการปฏิบัติตลอดจนคุณประโยชน์ของสีเท่าที่จำเป็น ฝากไว้เป็นสารคดีชวนคิด และยังอาจจะเป็นแนวทางต่อท่านที่สนใจไม่มากก็น้อย

สี มีอิทธิพลในการดำเนินชีวิตประจำวันของคนทุกคน ธรรมชาติได้สร้างทุกสิ่งในโลกให้มีสีสันแตกต่างกันมากมาย นอกจากนั้นวิทยาศาสตร์ยังช่วยให้มนุษย์ได้ประดิษฐ์คิดค้นทำสีเพื่อใช้ประโยชน์ต่างๆเพิ่มขึ้น นอกจากจะช่วยให้สวยสดงดงามแล้ว สียังมีประโยชน์ช่วยให้รักษาความสะอาดง่ายและป้องกันการสึกหรอ ทำให้มีการทนทานต่อการใช้ดียิ่งขึ้น

สี อาจเปลี่ยนอารมณ์ของผู้ที่พบเห็นให้มีความกระปรี้กระเปร่า กระตือรือร้น หรือเฉื่อยชา เยือกเย็นลงได้ ในบางครั้งสีอาจทำให้รู้สึกว่าขนาดของบางอย่างใหญ่และเล็กลงได้ และบางทีหากมีการทาสีเกิดขึ้นอาจทำให้รู้สึกว่าสิ่งนั้นมองดูใกล้เข้ามาหรืออยู่ไกลออกไปก็ได้ ถึงแม้ว่าการเน้นให้เกิดความสำคัญและเด่น สีก็คงช่วยได้เช่นกัน

อิทธิพลของสีนี้เองทำให้พระบาทสมเด็จพระมงกุฎเกล้าเจ้าอยู่หัว มีพระราชดำริให้มีการประกวดธงชาติขึ้น และให้มีลักษณะดังนี้

            1.ราษฎรไม่ลำบากที่จะทำใช้ขึ้นเอง

            2.ควรใช้สีที่มีความหมายในทางสามัคคี ยึดมั่นต่อชาติและแลเห็นได้แต่ไกล

            3.ให้เกิดความสวยงาม เพื่อประดับประดาตามสถานที่ต่างๆ

ในที่สุดพระองค์ทรงพระราชนิพนธ์ความหมายไว้ เมื่อคราวพระราชทานธงไชยเฉลิมพลว่า

            ขอร่ำรำพันบรรยาย

            ความคิดเครื่องหมาย

            แห่งสีทั้งสามงามถนัด

            บางคืนบริสุทธิ์ศรีสวัสดิ์

            หมายพระไตรรัตน์

            และธรรมคุ้มครองจิตไทย

            แดงคือโลหิตเราไซร้

            ซึ่งยอมสละได้

            เพื่อรักชาติศาสนา

            น้ำเงินคือสีโสภา

            อันจอมประชา

            ธ โปรดเป็นของส่วนองค์

            จัดริ้วเข้าเป็นไตรรงค์

            จึ่งเป็นสีธง

            วิชิต ก็ชู เกียรติสยาม

นอกจากนี้แล้ว สียังมีอิทธิพลต่อการถือโชคลางในยุทธสงคราม ดังที่สุนทรภู่ได้พรรณาไว้ว่า

            อนึ่งภูษา ผ้าทรง ณรงค์รบ

            ให้มีครบ เครื่องเสร็จ ทั้งเจ็ดศรี

            วันอาทิตย์ สิทธิโชค โฉลกดี

            เอาเครื่องสี แดงทรง เป็นมงคล

            เครื่องวันจันทร์ นั้นควร สีนวนขาว

            จะยืดยาว ชันษา สถาผล

            อังคารม่วง ช่วยงาม สีครามปน

            เป็นมงคล ขัติยา เข้าราวี

            เครื่องวันพุธ สุดดี ด้วยสีแสด

            ถ้าเหลืองแปด ปนประดับ สลับสี

            วันพฤหัสบดี จัดเครื่อง เขียวเหลืองดี

            วันศุกร์สี เมฆหมอก ออกสงคราม

            วันเสาร์ทรงดำ จึ่งล่ำเลิศ

            แสนประเสริฐ เสี้ยนศึก จะนึกขาม

            หนึ่งพาชี ขี่ขับ ประคับงาม

            ให้ต้องตาม สีสรร จึงกันภัย

จะเห็นได้ว่าอิทธิพลของสี ช่วยกระตุ้นเตือนหรือก่อให้เกิดความตื่นเต้น คึกคัก แต่จิตใจมนุษย์ไม่ว่าจะเป็นเด็กเล็กหรือผู้ใหญ่ แม้แต่คนบ้านนอกคอกนา หรือผู้ที่ได้รับการศึกษาสูงๆก็ยังรู้สึกสดชื่นมีชีวิตจิตใจขึ้นด้วยอำนาจของสีเหมือนกัน ทั้งยังสามารถรักษาความทุกข์ทรมานจิตใจให้ดีขึ้นอีกด้วย