Get Adobe Flash player

วันรัฐธรรมนูญ (2) โดย พรชัย ภู่โสภา

Font Size:

ถึงแม้ว่าจะได้ทรงเตรียมที่จะพระราชทานอำนาจอธิปไตยนี้ให้แก่ประชาชนอยู่แล้ว แต่เมื่อคณะราษฎร์ได้แสดงออกถึงความปรารถนาอันแรงกล้าเช่นนี้ พระองค์ก็มิได้ทรงถือทิฐิมานะ ทรงละพระบรมเดชานุภาพยอมรับการเป็นพระมหากษัตริย์ภายใต้รัฐธรรมนูญ ดังความในลายพระหัตถ์ที่ว่า

“ข้าพเจ้าเห็นแก่ความเรียบร้อยของอาณาประชาราษฎร์ ไม่อยากให้เสียเลือดเสียเนื้อ กับทั้งเพื่อจัดการโดยละม่อมละมัยไม่ให้ขึ้นชื่อได้ว่าจลาจลเสียหายแก่บ้านเมือง และความจริงข้าพเจ้าได้คิดอยู่แล้วที่จะเปลี่ยนแปลงทำนองนี้ คือ มีพระเจ้าแผ่นดินปกครองตามพระธรรมนูญ จึงยอมรับที่จ

ะช่วยเป็นตัวเชิด เพื่อให้คุมโครงการตั้งรัฐบาลให้เป็นรูปวิธีเปลี่ยนแปลงตั้งพระธรรมนูญโดยสะดวก...”

และหลังจากเสด็จพระราชดำเนินกลับคืนสู่พระนครแล้ว ก็ได้พระราชทานรัฐธรรมนูญแห่งราชอาณาจักรสยามฉบับแรก เมื่อวันที่ 10 ธันวาคม พ.ศ.2475 การปกครองประเทศจะมีกฎหมาย รัฐธรรมนูญ เป็นกฎหมายสูงสุด และเป็นแม่บทของกฎหมายโดยทั่วไป และกฎหมายที่กำหนดขึ้นในแต่ละบทนั้น ต้องไม่ขัดแย้งกับรัฐธรรมนูญ ในการออกกฎหมายแก้ไขเพิ่มเติมหรือยกเลิกนั้นขึ้นอยู่กับอำนาจของรัฐสภาเป็นผู้ตัดสิน

รัฐธรรมนูญแห่งราชอาณาจักรไทย มีทั้งหมด 16 ฉบับ ได้แก่

ฉบับที่ 1 ธรรมนูญการปกครองแผ่นดินสยาม พุทธศักราช 2475

ประกาศและเริ่มบังคับใช้เมื่อวันที่ 27 มิถุนายน พ.ศ.2475 เป็นรัฐธรรมนูญฉบับแรก แต่เป็นเพียงฉบับชั่วคราวเท่านั้น เนื่องจากการร่างรัฐธรรมนูญในครั้งนั้นเกิดขึ้นหลังจากการเปลี่ยนแปลงการปกครองเพียง 3 วันเท่านั้น โดยผู้ที่มีส่วนสำคัญในการร่างครั้งนั้นคือ หลวงประดิษฐ์มนูธรรม (ปรีดี พนมยงค์) รัฐธรรมนูญฉบับแรกนี้เลิกใช้เมื่อวันที่ 10 ธันวาคม พ.ศ.2475 เนื่องจากพระบาทสมเด็จพระปกเกล้าเจ้าอยู่หัว รัชกาลที่ 7 ได้พระราชทานรัฐธรรมนูญฉบับใหม่ให้แก่ปวงชนชาวไทย และได้ถือเอาวันที่ 10 ธันวาคม ของทุกปี เป็นวันรัฐธรรมนูญด้วย สาระสำคัญของรัฐธรรมนูญฉบับนี้ ได้แก่

1.กำหนดให้อำนาจสูงสุดในการปกครองประเทศเป็นของประชาชน

2.กำหนดให้บุคคลดังต่อไปนี้ มีหน้าที่และข้อปฏิบัติตามข้อกำหนดในรัฐธรรมนูญ

-พระมหากษัตริย์ ทรงเป็นประมุขของประเทศ ดำรงอยู่ในฐานะอันเป็นที่เคารพสักการะ ผู้ใดจะละเมิดไม่ได้ แต่ทรงอยู่ภายในรัฐธรรมนูญ และยังเป็นสถาบันถาวรซึ่งมีการสืบราชสมบัติต่อไปในพระราชวงศ์

-สภาผู้แทนราษฎร เป็นกลุ่มบุคคลที่ประชาชนเลือกเพื่อทำหน้าที่แทนประชาชนในการบริหารงานบ้านเมือง ซึ่งมีอำนาจสูงสุดในทางนิติบัญญัติ คือออกกฎหมายต่างๆ

-คณะกรรมการราษฎร เป็นกลุ่มคนที่แต่งตั้งขึ้นโดยพระมหากษัตริย์เพื่อรับสนองพระบรมราชโองการ

-ศาล มีอำนาจในทางตุลาการ สามารถพิจารณาคดีให้เป็นไปตามกฎหมาย

(อ่านต่อฉบับหน้า)