Get Adobe Flash player

วันรัฐธรรมนูญ (3) โดย พรชัย ภู่โสภา

Font Size:

ฉบับที่ 2 รัฐธรรมนูญแห่งราชอาณาจักรสยาม พุทธศักราช 2475

ประกาศและเริ่มบังคับเมื่อวันที่ 10 ธันวาคม พ.ศ.2475 และได้มีการยกเลิกเมื่อวันที่ 9 พฤษภาคม พ.ศ.2489 เนื่องจากมีการใช้รัฐธรรมนูญฉบับใหม่ ภายในรัฐธรรมนูญฉบับถาวรนี้มีสาระสำคัญดังต่อไปนี้

1.เปลี่ยนการปกครองเป็นแบบรัฐสภา

2.รัฐสภา ประกอบด้วย สภาผู้แทนราษฎร และคณะรัฐมนตรี

3.พระมหากษัตริย์มิต้องรับผิดชอบในการบริหารงานบ้านเมือง แต่ทรงแต่งตั้งคณะรัฐมนตรีเพื่อบริหารราชการแทนพระองค์ ซึ่งอยู่ภายใต้การควบคุมของรัฐสภา

4.พระมหากษัตริย์และคณะรัฐมนตรีประกอบกันเป็นรัฐบาล ซึ่งมีอำนาจที่จะยุบสภาผู้แทนราษฎรได้ หากเห็นว่าดำเนินการเพื่อก่อให้เกิดความเสียหายให้แก่บ้านเมือง

5.เมื่อยุบสภาแล้ว ส่งผลให้ต้องมีการเลือกตั้งสมาชิกสภาผู้แทนราษฎรใหม่

รัฐธรรมนูญฉบับที่ 2 มีการแก้ไขทั้งหมด 3 ครั้งได้แก่

ครั้งที่ 1 เมื่อวันที่ 28 กันยายน พ.ศ.2482 เนื่องจากนายกรัฐมนตรี พลตรีหลวงพิบูลสงคราม(แปลก พิบูลสงคราม) ได้เสนอให้เปลี่ยนชื่อประเทศจาก “สยาม” มาเป็น “ไทย” ทำให้ต้องมีการเปลี่ยนชื่อรัฐธรรมนูญจาก รัฐธรรมนูญแห่งราชอาณาจักรสยาม มาเป็น รัฐธรรมนูญแห่งราชอาณาจักรไทย

ครั้งที่ 2 เมื่อวันที่ 19 กันยายน พ.ศ.2483 แก้ไขบทเฉพาะกาลในข้อที่ว่า ให้สมาชิกประเภทที่ 2 อันมาจากการแต่งตั้ง ให้คงอยู่ต่อไปอีกวาระหนึ่ง

ครั้งที่ 3 เมื่อวันที่ 3 ธันวาคม พ.ศ.2485 แก้ไขเพิ่มเติมในข้อที่เกี่ยวกับวาระของสมาชิกสภาผู้แทนราษฎรจากเดิม 2 ปี เป็นให้สมาชิกสภาผู้แทนราษฎรมีวาระคราวละ 4 ปี

ฉบับที่ 3 รัฐธรรมนูญแห่งราชอาณาจักรไทย พุทธศักราช 2489

ประกาศและเริ่มบังคับใช้เมื่อวันที่ 10 พฤษภาคม พ.ศ.2489 และได้ยกเลิกเมื่อวันที่ 8 พฤศจิกายน พ.ศ.2490 เนื่องจากได้เกิดรัฐประหารภายใต้การนำของ พลโทผิน ชุณหะวัณ นายทหารกองหนุน

ฉบับที่ 4 รัฐธรรมนูญแห่งราชอาณาจักรไทย พุทธศักราช 2490 (ฉบับชั่วคราว)

ประกาศและเริ่มบังคับใช้เมื่อวันที่ 9 พฤศจิกายน พ.ศ.2490 และได้ยกเลิกเมื่อวันที่ 23 มีนาคม พ.ศ.2492 เนื่องจากมีการประกาศใช้รัฐธรรมนูญฉบับใหม่ รัฐธรรมนูญฉบับนี้มีชื่อเรียกอีกอย่างหนึ่งว่า “รัฐธรรมนูญฉบับใต้ตุ่ม หรือตุ่มแดง” ด้วยเหตุที่ว่า พ.อ.กาจ กาจสงคราม รองหัวหน้าคณะรัฐประหาร ได้นำรัฐธรรมนูญฉบับนี้ซ่อนไว้ที่บริเวณใต้ตุ่ม ในวันที่ก่อรัฐประหาร รัฐธรรมนูญฉบับที่ 4 นี้มีการแก้ไขทั้งหมด 3 ครั้ง ได้แก่

ครั้งที่ 1 เมื่อวันที่ 5 ธันวาคม พ.ศ.2490 แก้ไขคุณสมบัติของผู้สมัครรับเลือกตั้งเป็นสมาชิกสภาผู้แทนราษฎร ได้แก่

-ผู้สมัครรับเลือกตั้งสมาชิกสภาผู้แทนราษฎร ต้องมีอายุไม่ต่ำกว่า 35 ปีบริบูรณ์

-พระบรมวงศานุวงศ์ สามารถสมัครรับเลือกตั้งเป็นสมาชิกสภาผู้แทนราษฎรได้

ครั้งที่ 2 เมื่อวันที่ 23 มกราคม พ.ศ.2491 แก้ไขกำหนดเวลาในการประกาศใช้รัฐธรรมนูญฉบับถาวร และวิธีการร่างรัฐธรรมนูญ โดยกำหนดให้มีการจัดตั้งสภาร่างรัฐธรรมนูญและร่างให้เสร็จภายใน 180 วัน นับแต่วันที่เลือกตั้งสมาชิกสภาผู้แทนราษฎรเสร็จสิ้น

ครั้งที่ 3 เมื่อวันที่ 20 สิงหาคม พ.ศ.2491 แก้ไขให้สมาชิกสภาร่างรัฐธรรมนูญได้รับเอกสิทธิ์เช่นเดียวกับสมาชิกสภาผู้แทนราษฎร

(อ่านต่อฉบับหน้า)