Get Adobe Flash player

วันรัฐธรรมนูญ(6) โดย พรชัย ภู่โสภา

Font Size:

ฉบับที่ 16 รัฐธรรมนูญแห่งราชอาณาจักรไทย พุทธศักราช 2540

ประกาศและบังคับใช้เมื่อวันที่ 11 ตุลาคม พ.ศ.2540 ถือได้ว่ารัฐธรรมนูญฉบับนี้เป็นรัฐธรรมนูญฉบับแรกที่ประชาชนมีส่วนร่วมในการร่างมากที่สุด เหตุผลที่ต้องมีการร่างรัฐธรรมนูญฉบับนี้เพื่อต้องการปรับโครงสร้างการบริหารประเทศให้มีประสิทธิภาพมากขึ้น ทั้งทางด้านการเมือง สังคม และเศรษฐกิจ โดยมีการดำเนินการจัดตั้งสภาร่างรัฐธรรมนูญหรือ สสร. เพื่อทำการร่างรัฐธรรมนูญฉบับใหม่ให้แล้วเสร็จภายใน 240 วัน ต่อจากนั้นได้มีการคัดเลือกสมาชิกสภาร่างรัฐธรรมนูญ จำนวน 99 คน ซึ่งประกอบไปด้วยสมาชิก 2 ประเภท คือ

1.เป็นตัวแทนจังหวัดๆละ 1 คน รวมทั้งหมด 76 คน โดยในขั้นแรกให้จังหวัดคัดเลือกให้เหลือจังหวัดละ 10 คน เพื่อส่งให้รัฐสภาเป็นผู้คัดเลือกให้เหลือจังหวัดละ 1 คน

2.ให้สภาสถาบันอุดมศึกษาที่มีการให้ปริญญาสาขานิติศาสตร์ รัฐศาสตร์ หรือรัฐประศาสนศาสตร์ เสนอรายชื่อบุคคลที่มีความเชี่ยวชาญในสาขากฎหมายมหาชน สาขารัฐศาสตร์และสาขารัฐประศาสนศาสตร์ และผู้มีประสบการณ์ด้านการเมือง การบริหารราชการแผ่นดิน หรือการร่างรัฐธรรมนูญประเภทละไม่เกิน 5 คน ต่อประธานรัฐสภาเพื่อทำการคัดเลือก ในที่สุดจึงได้ผู้ทรงคุณวุฒิจำนวน 23 คน

ทั้งนี้มีการรับฟังความคิดเห็นจากประชาชน รวมถึงมีการทำประชาพิจารณ์อยู่ตลอด รวมระยะเวลาที่ใช้ในการร่างรัฐธรรมนูญฉบับนี้เป็นเวลา 233 วัน ประชุมรวม 31 ครั้ง ครั้งสุดท้ายเมื่อวันที่ 10 ตุลาคม พ.ศ.2540 เพื่อรับรองการประชุมทั้ง 30 ครั้งที่ผ่านมา

รัฐธรรมนูญฉบับ พ.ศ.2540 ประกาศในราชกิจจานุเบกษา ฉบับกฤษฎีกา เล่มที่ 114 ตอนที่ 55 ก วันที่ 11 ตุลาคม พ.ศ.2540 อันเป็นวันที่มีผลการบังคับใช้ มีความยาวทั้งหมด 336 มาตรา ประกอบไปด้วย 12 หมวด และ 1 บทเฉพาะกาล ได้แก่

1.บททั่วไป

2.พระมหากษัตริย์

3.สิทธิและเสรีภาพของชาวไทย

4.หน้าที่ของชนชาวไทย

5.แนวนโยบายพื้นฐานแห่งรัฐ

6.รัฐสภา ประกอบไปด้วย 8 ส่วน ได้แก่

  6.1 บททั่วไป

  6.2 สภาผู้แทนราษฎร

  6.3 วุฒิสภา

  6.4 คณะกรรมการการเลือกตั้ง

  6.5 บทที่ใช้แก่สภาทั้งสอง

  6.6 การประชุมร่วมกันของรัฐสภา

  6.7 ผู้ตรวจการแผ่นดินของรัฐสภา

  6.8 คณะกรรมการสิทธิมนุษยชนแห่งชาติ

7.คณะรัฐมนตรีและรัฐมนตรี

8.ศาล ประกอบไปด้วย 5 ส่วน ได้แก่

  8.1 บททั่วไป

  8.2 ศาลรัฐธรรมนูญ

  8.3 ศาลยุติธรรม

  8.4 ศาลปกครอง

  8.5 ศาลทหาร

9.การปกครองส่วนท้องถิ่น

10.การตรวจสอบการใช้อำนาจรัฐ ประกอบไปด้วย 4 ส่วน ได้แก่

  10.1 การแสดงบัญชีรายการทรัพย์สินและหนี้สิน

  10.2 คณะกรรมการป้องกันและปราบปรามการทุจริตแห่งชาติ

  10.3 การถอดถอนจากตำแหน่ง

  10.4 การดำเนินคดีอาญากับผู้ดำรงตำแหน่งทางการเมือง

11.การตรวจเงินแผ่นดิน

12.การแก้ไขเพิ่มเติมรัฐธรรมนูญ

(อ่านต่อฉบับหน้า)