Get Adobe Flash player

สมเด็จพระเจ้าตากสินมหาราช (ตอนที่ 3) โดย พรชัย ภู่โสภา

Font Size:

แต่อีกทางหนึ่ง เนเมียวสีหบดี นายทัพพม่าที่ตั้งค่าย ณ โพธิ์สามต้น ได้ส่งนายบุญเรืองมหาดเล็กผู้รั้งเมืองบางละมุง ถือหนังสือไปชักชวนให้พระยาจันทบุรีเข้ากับทางฝ่ายพม่า แต่นายบุญเรืองพร้อมพวกถูกเจ้าตากจับตัวไว้ได้ ซึ่งในขณะนั้นแม่ทัพนายกองต่างๆล้วนต้องการให้ประหารชีวิตนายบุญเรืองเสีย ด้วยเห็นว่านายบุญเรืองเข้าฝ่ายพม่าไปแล้ว แต่เจ้าตากเห็นว่าการที่นายบุญเรืองต้องกระทำการเช่นนี้ด้วยความจำยอม ด้วยพม่านั้นใช้กำลังเหนือกว่ามาบังคับ ท่านจึงมิได้สั่งให้ประหารชีวิตนายบุญเรือง แต่เจ้าตากได้สั่งให้นายบุญเรืองกระทำหน้าที่ของตนที่เนเมียวสีหบดีสั่งมานั้นให้สำเร็จ

ทั้งนี้เจ้าตากต้องการลองใจพระยาจันทบุรีอีกทางหนึ่งด้วย โดยเจ้าตากได้ส่งหนังสือไปชักชวนพระยาราชาเศรษฐีเจ้าเมืองบันทายมาศให้ยกทัพเข้ามาสมทบ พระยาราชาเศรษฐีแห่งเมืองบันทายมาศ ตอบตกลงที่จะเข้ากับทางฝ่ายเจ้าตากและแจ้งว่าจะยกทัพมาช่วย ต่อจากนั้นเจ้าตากจึงให้เจ้าเมืองบันทายมาศจัดเรือให้กับนายบุญเรืองไปส่งที่เมืองจันทบุรีด้วยเมื่อสิ้นฤดูมรสุมแล้ว

แต่ไม่ทันที่เจ้าตากจะรวบรวมไพร่พลเพื่อเข้าตีทัพพม่าที่ล้อมพระนครไว้ ในเดือน 5 ปีกุน พ.ศ.2310 กรุงศรีอยุธยาเสียแก่พม่าข้าศึก ทำให้คนไทยที่มีสมัครพรรคพวกต่างก็ตั้งตัวเป็นใหญ่แยกเป็นก๊กเป็นเหล่าถึง 6 พวก ได้แก่

1.ชุมนุมเจ้าพิมาย มีกรมหมื่นเทพพิพิธเป็นหัวหน้าชุมนุม กรมหมื่นเทพพิพิธเป็นพระอนุชาต่างพระมารดากับสมเด็จพระที่นั่งสุริยาศน์อมรินทร์ กรมหมื่นเทพพิพิธได้ถูกเนรเทศไปที่เกาะลังกา เมื่อทางกรุงศรีอยุธยาเสียให้แก่พม่า กรมหมื่นเทพพิพิธจึงได้หนีออกมาจากเกาะลังกาไปตั้งตนเป็นใหญ่ที่เมืองพิมาย

2.ชุมนุมเจ้านครศรีธรรมราช มีเจ้าเมืองนครศรีธรรมราช เดิมเป็นหัวหน้าชุมนุม ด้วยทางกองทัพพม่ามิได้ยกทัพไปตีหัวเมืองทางใต้ ทำให้ท่านจึงตั้งตนเป็นใหญ่ ณ เมืองนครศรีธรรมราชนั่นเอง

3.ชุมนุมเจ้าพระยาพิษณุโลก มีพระยาพิษณุโลกเป็นหัวหน้าชุมนุม เมืองพิษณุโลกนี้ไม่ได้ถูกพม่ารุกราน เมื่อกองทัพพม่ายกทัพกลับไปแล้ว พระยาพิษณุโลกจึงตั้งตนเป็นใหญ่ ณ เมืองพิษณุโลกนั่นเอง

4.ชุมนุมเจ้าพระฝาง มีเจ้าพระฝางเป็นหัวหน้าชุมนุม เจ้าพระฝางเป็นพระสังฆราชอยู่ที่เมืองสวางคบุรี ตั้งอยู่ทางตอนเหนือของเมืองพิษณุโลก ด้วยตัวท่านมีลูกศิษย์เคารพนับถือจำนวนมาก จึงตั้งตนเป็นใหญ่ ณ ที่เมืองสวางคบุรี

5.ชุมนุมสุกี้พระนายกอง มีสุกี้เป็นหัวหน้าชุมนุม สุกี้เป็นนายกองพม่าตั้งค่ายอยู่ที่โพธิ์สามต้น ด้วยสุกี้อยู่ในประเทศไทยมานาน การตั้งชุมนุมของสุกี้นั้นเพื่อเก็บทรัพย์สมบัติต่างๆที่ยังหลงเหลืออยู่หลังจากที่พม่ายกทัพกลับ รวมถึงส่งเชลยศึกให้กับพม่า

7.ชุมนุมพระยาตาก มีเจ้าตากเป็นหัวหน้าชุมนุม ตั้งค่ายอยู่ ณ เมืองจันทบุรี

เมื่อกรุงศรีอยุธยาแตกเสียให้แก่พม่าแล้วนั้น เจ้าตากกำลังเจรจาขอความช่วยเหลือกับพระยาจันทบุรี ซึ่งในตอนแรกพระยาจันทบุรีตกลง แต่เมื่อกรุงศรีอยุธยาแตก เจ้าพระยาจันทบุรีก็ไม่ยอมเป็นไมตรีกับเจ้าตาก รวมถึงในขณะนั้นขุนรามหมื่นช่อง ที่เคยเป็นกรมการเมืองระยองและได้เข้าปล้นค่ายเจ้าตากในครั้งนั้นด้วย ขุนรามหมื่นช่องผู้นี้ได้ไปซ่องสุมผู้คนอยู่ที่เมืองแกลง แขวงเมืองจันทบุรี ขุนรามหมื่นช่องได้คุมพรรคพวกมาปล้นค่ายเจ้าตากเพื่อชิงช้างม้าและเสบียงอาหาร เจ้าตากจึงยกกำลังไปปราบปราม ขุนรามหมื่นช่องไม่สามารถสู้กำลังเจ้าตากได้ จึงหลบหนีไปอยู่กับพระยาจันทบุรี ทั้งสองได้ร่วมมือกันออกอุบายเพื่อทำร้ายเจ้าตาก ด้วยเห็นว่าถ้าเข้าต่อสู้กันซึ่งหน้าก็มิอาจสู้เจ้าตากได้

พระยาจันทบุรีและขุนรามหมื่นช่องได้ออกอุบายโดยให้พระสงฆ์ 4 รูป เชิญเจ้าตากเข้ามาตั้งค่ายในเมืองจันทบุรี โดยยกเหตุผลว่าเมืองจันทบุรีเป็นเมืองใหญ่ เป็นที่ซ่องสุมผู้คนได้สะดวก ทั้งอุดมสมบูรณ์ไปด้วยข้าวปลาอาหาร เมื่อเจ้าตากหลงเชื่อและยกไพร่พลเข้าเมืองจันทบุรี พระยาจันทบุรีได้ส่งหลวงปลัดออกมาต้อนรับและให้เจ้าตากไปพักที่ทำเนียบริมน้ำด้านใต้ของเมือง เพื่อที่จะสั่งให้ทหารโจมตีเจ้าตากและไพร่พลในขณะที่ข้ามแม่น้ำ แต่เจ้าตากได้ล่วงรู้เหตุการณ์ล่วงหน้านี้แล้ว เจ้าตากจึงไม่ได้ไปตั้งค่ายตามที่พระยาจันทบุรีบอกไว้ แต่ไปตั้งค่ายที่ชานเมืองด้านเหนือบริเวณวัดแก้ว ซึ่งห่างจากประตูเมืองจันทบุรีประมาณ 200 เมตร เมื่อพระยาจันทบุรีเห็นว่าไม่เป็นไปตามแผนที่วางไว้ จึงสั่งให้ไพร่พลขึ้นประจำเชิงเทินแล้วให้ขุนพรหมธิบาลออกไปเชิญเจ้าตากเข้าไปในเมือง โดยอ้างเหตุผลว่าพระยาจันทบุรีต้องการปรึกษาราชการสงคราม เจ้าตากจึงสั่งให้ขุนพรหมธิบาลกลับเข้าไปบอกพระยาจันทบุรีว่า

“พระยาจันทบุรีเป็นผู้เชิญเจ้าตากมา ครั้นมาถึงก็หาออกมาต้อนรับไม่ ทั้งๆที่เจ้าตากเดิมเป็นเจ้าเมืองมีศักดินาสูงกว่า ซ้ำยังระดมคนขึ้นประจำเชิงเทิน และยังคบหากับขุนรามหมื่นช่องผู้ที่ทำร้ายเจ้าตากถึง 2 คราว ทำเหมือนกับเป็นข้าศึกกัน ถ้าจะให้เจ้าตากเข้าเมือง พระยาจันทบุรีจะต้องออกมาหาเจ้าตากก่อน หรือมิฉะนั้นก็ส่งตัวขุนรามหมื่นช่องออกมา ให้มาทำสัตว์สาบานให้เป็นที่ไว้วางใจก่อน จะได้นับถือเป็นพี่น้องสืบไป”

แต่พระยาจันทบุรีส่งแต่สำรับเครื่องเลี้ยงดูออกมา และให้คนมาแจ้งว่าขุนรามหมื่นช่องกลัว ไม่ยอมออกมา เจ้าตากขัดเคืองมาก จึงสั่งให้บอกพระยาจันทบุรีว่า “พระยาจันทบุรีมิได้ตั้งอยู่ในสัตยภาพแล้ว แลเห็นว่าขุนรามหมื่นช่องจะช่วยป้องกันเมืองไว้ได้ก็ให้ตกแต่งการไว้ให้มั่นคงเถิด เราจะตีเอาให้จงได้”

(อ่านต่อฉบับหน้า)