Get Adobe Flash player

โรคปอดอุดตันเรื้อรัง(ชื่อทางการแพทย์ Chronic Obstructive Pulmonary Disease หรือ COPD) โดย หมอยศ

Font Size:

วันนี้ผมขอชี้แจงเรื่องโรค COPD กันซักหน่อย คนทั่วไปคงยังงง ๆ กันอยู่กับศัพท์คำนี้ ในทางการแพทย์ COPD เป็นกลุ่มอาการของโรคที่มีพยาธิสภาพอยู่ที่หลอดลมและถุงลม เวลาเราหายใจเข้าอากาศที่มีออกซิเจนจะเข้าไปในจมูกแล้วลงไปที่หลอดลมใหญ่ แตกแขนงแบบต้นไม้แบ่งย่อยลงไปเป็นหลอดลมซ้ายขวา แล้วซอยยิบไปอีก 7-8 ครั้งที่ส่วนปลายจะแตกไปเป็นถุงลมย่อย ๆ  อีกที

ในคนไข้ที่มีการอักเสบเรื้องรังที่หลอดลมและถุงลมจะมีอาการเดียวกันคือ หายใจไม่ออก ไอ และถ้าเป็นไปนาน ๆ หัวใจก็จะอ่อนแอลง เกิดโรคที่เรียกว่าภาวะความดันหลอดเลือดปอดสูง (Pulmonary Hypertension หรือ PH) ซึ่งเป็นภาวะที่ค่าเฉลี่ยความดันหลอดเลือดแดงปอดสูง ทำให้หัวใจต้องใช้แรงดันมากขึ้นเพื่อส่งเลือดไปรับออกซิเจนที่ปอด คนไข้ขาจะบวม ต้องใช้ออกซิเจนช่วยหายใจตลอดเวลา คนที่เป็นจะทุกข์ทรมานแสนสาหัสจนวันตาย คุณลองกลั้นหายใจในน้ำดูก็แล้วกันดูซิว่าจะกลั้นได้นานแค่ไหน มันทรมานแค่ไหน คนไข้ COPD ก็จะมีอาการอย่างนั้นแหละ แถมเป็นตลอดเวลาเสียด้วย

 

โรค COPD เป็นกลุ่มอาการไม่ใช่ชื่อโรคจำเพาะ 80% ของ COPD เกิดจากโรค 3 โรคนี้คือ

  1. ถุงลมโป่งพอง (Emphysema)
  2. หลอดลมอักเสบเรื้องรัง (Chronic Bronchitis)
  3. หอบหืด (Asthma)

ทั้ง 3 โรคนี้มีอาการคล้ายกัน การรักษาคล้ายกัน เพียงแต่หอบหืดจะใช้ยาสเตียรอยด์มากกว่าชาวบ้าน แถมยังเกี่ยวข้องกับภูมิคุ้มกันมากกว่าด้วย บุหรี่ทำให้เกิดถุงลมโป่งพองและหลอดลมอักเสบเรื้องรัง บุหรี่ทำให้ออกซิเจนในเลือดต่ำด้วย ไม่รู้ว่าผมจะมีอคติกับคนสูบบุหรี่หรือเปล่า แต่ส่วนมากคนไข้ COPD ของผมที่สูบบุหรี่จะดื้อขึ้นมากกว่าคนไข้โรคอื่น ฉุนเฉียวง่าย เอาใจยาก สงสัยเป็นเพราะออกซิเจนที่จะไปเลี้ยงสมองคงจะน้อยกระมัง

การรักษาโรค COPD จึงประกอบด้วย

1.เปลี่ยนพฤติกรรม

ก. กำจัดสิ่งที่ระคายเคืองต่อปอด ไม่จำกัดแค่บุหรี่ แต่ยังรวมถึงพวกฝุ่นละออง สารพิษจากการเผาไหม้ ก็ทำให้ให้เกิด COPD ได้เช่นกัน จึงควรออกให้ห่างจากสิ่งต่าง ๆ ที่เป็นอันตรายต่อปอด

ข. ออกกกำลังกาย การเดินจะเป็นสิ่งที่ทำได้ง่ายที่สุด การออกกำลังกายกล้ามเนื้อส่วนบน เช่น ดึงสลิงหรือ TheraBand ก็จะช่วยได้

ค. นั่งสมาธิทางการแพทย์ใช้วิธี Purse Lip Breathing หรือการหายใจเข้าทางจมูกแล้วหายใจออกทางปาก เนื่องจาก COPD จะจำกัดทางเดินอากาศช่วงหายใจออกมากกว่าหายใจเข้า

ง. ลดความอ้วนจะช่วยในกรณีหอบหืดเป็นอย่างมาก

2. ใช้ยารักษา

ก. Brondiodilator หรือยาขยายหลอดลม ต้องเข้าใจการใช้งาน ถ้าเป็นน้อยก็ใช้ Albuterol เฉพาะเมื่อมีอาการเท่านั้น แต่ถ้าเป็นมากกว่านี้ก็ต้องใช้ยาที่มีฤทธิ์อยู่ได้ยาวที่เรียกว่า Long Acting Bronchodilator เช่น Spiriva และ Anoro

ข. Steroidยาสเตียรอยด์แบบพ่นจะช่วยลดการอักเสบในหลอดลม

ค. ยาทาน พวก Theophylline, Daliresp อาจจะช่วยได้บ้าง

ง. ส่วนในคนไข้ COPD ที่อายุน้อย ต้องตรวจเลือดดูภาวะบกพร่องของเอนไซม์ Alpha 1 Antitrypsin ถ้าเป็นต้องรีบรับการรักษาด้วยการฉีดเอนไซม์ตัวนี้เข้าเส้นเลือด ราคาไม่จิ๊บเลยประมาณ 6 พันเหรียญต่อเดือนครับ

ฉบับนี้หมดพื้นที่แล้ว ฉบับหน้าผมจะมาพูดถึงเรื่องโรคนี้กันต่อครับ ขอให้ทุกคนโชคดีมีความสุขในระหว่างวันหยุดสุดสัปดาห์นี้