Get Adobe Flash player

โรคนอนไม่หลับ (Insomnia) โดย หมอยศ

Font Size:

ศาสตร์ทางตะวันตกพยายามอธิบายเรื่องการนอนและพยายามหาเหตุผลว่าทำไมเราต้องนอน และการที่เราไม่นอนเกิดจากอะไร เท่าที่เรารู้ตอนนี้ก็คือ

1. การนอน เป็นสิ่งจำเป็นต่อชีวิต ดำเนินการโดยเซลล์ในสมองที่ชื่อว่า SCN (suprachiasmatic nucleus) โดยอาศัยแสงสว่างเป็นสวิตช์ปิดเปิดเรียกว่า Circadian และมีกระบวนการความต้องการพักผ่อนของร่างกายที่ชื่อเรียกว่า Homeostasis วงจรการนอนและการตื่นตกประมาณ 23-25 ชั่วโมง ไม่ใช่ 24 ชั่วโมงอย่างที่เราคิด ซึ่งแต่ละคนก็จะไม่เหมือนกันอีก

2. การนอนหลีกเลี่ยงไม่ได้ ถ้าไม่นอนในวันนี้ก็ต้องใช้หนี้ในวันถัดไปเรียกว่า Sleep Debt ดังนั้นคนที่อดนอนเกินว่า 48 ชั่วโมง ร่างกายก็จะพยายามปิดสวิตซ์ ทำให้การทำงานมีประสิทธิภาพน้อยลง เกิดภาวะที่เรียกว่า Micro Sleep หรืองีบหลับตลอดเวลา ทางอเมริกากลัวมากเพราะอุบัติเหตุทางท้องถนนนั้นถ้าไม่นับสาเหตุจากเหล้าแล้ว โรคทางการนอนหลับก็มาเป็นสาเหตุอันดับต้น ๆ เลยครับ คนอดนอนจะมีอารมณ์เสียง่าย ขี้โกรธ ขี้ลืม มีคนเอาหนูมาทดลองว่าถ้าทำให้มันตื่น 12 วันต่อเนื่อง มันจะตายภายในเวลาไม่นาน

3. การนอนเป็นการทำงานในสมองเพื่อเปลี่ยนความจำสั้นเป็นความจำยาว เด็กที่อดนอนอ่านหนังสือก่อนสอบหนึ่งวัน จงรู้ไว้เถิดว่าคุณเสียเวลาไปเปล่า การอ่านหนังสือต้องลงท้ายด้วยการนอน 8 ชั่วโมงถึงจะจำได้

4. ต่อมฮอร์โมนต่าง ๆ ในร่างกายปกติจะทำงานเป็นเวลา จึงต้องการการนอนมาช่วยในการสร้างและหลั่งฮอร์โมน

5. รู้หรือไม่ว่าปลาโลมาสามารถนอนโดยใช้สมองด้านซ้ายและขวาสลับกัน ส่วนคนนั้นต้องใช้สมองสองข้างร่วมกัน

6. กาแฟช่วยทำให้ไม่ง่วง แต่ประสิทธิภาพการทำงานไม่ได้ดีกว่าคนอดนอนที่ไม่ดื่มกาแฟ แต่จะทำให้นอนหลับไม่ลึก ตื่นบ่อยตอนกลางคืน ทำให้เกิดโรคกรดไหลย้อน ขากระตุกเวลานอน ตื่นมาก็ง่วงต่อ แล้วก็เลยกินกาแฟต่อ เป็นวัฏจักรต่อไป หยุดปุ๊บก็เกิดอาการขาดกาแฟ ปวดหัวต่อไปอีก ร้านกาแฟก็รวยเอา ๆ แต่ว่าไม่ได้ช่วยอะไรกับเรา

โรคนอนไม่หลับเกิดจากอะไรได้บ้าง

1. โรคทางกาย เช่น โรคหัวใจ โรคปอด หรือโรคอะไรที่ทำให้เราเจ็บปวดก็กวนเวลาเรานอนได้ทั้งนั้น

2. โรคทางใจ เช่น โรคซึมเศร้า โรคจิตเภท หรืออะไรที่ทำให้สมองไม่สามารถทำงานตามปกติได้ก็กวนเวลานอนของเราได้เช่นกัน

3. ความเครียดและความกดดัน มักจะเริ่มจากความผิดปกติทางจิตใจที่มีอยู่ก่อนแล้ว และถูกกระตุ้นโดย ภาวะเครียดฉับพลัน เช่น การสูญเสียของหรือคนที่รัก หรือภาวะกดดันประจำวัน เช่น งานไม่เสร็จ ลูกร้องกระจองอแง เป็นต้น

อันโรคนอนไม่หลับจะทำให้พักผ่อนน้อย สมองไม่มีเวลาไม่พอที่จะไปแก้ไขปัญหาต่าง ๆ ในร่างกาย ฮอร์โมนหลั่งผิดปกติ ทำให้เกิดผลเสียทางร่างกายได้หลายอย่าง เป็นโรคหัวใจอุดตันได้ง่าย ทำตัวหงุดหงิดน่ารำคาญทำให้คนรอบข้างรังเกียจ ก่อให้เกิดโรคทางใจ เช่น โรคซึมเศร้าได้อีก โรคอะไรที่รบกวนการนอน เช่น ภาวะการหยุดหายใจระหว่างนอน (Sleep Apnea) หรือความเคลื่อนไหวผิดปกติ เช่น ขากระตุกเวลานอน (Restless Leg Syndrome) ก็จะทำให้นอนหลับไม่สนิท ต้องตื่นมาใช้หนี้นอนในวันต่อไปอีก ฉบับหน้าหมอจะมาพูดถึงเรื่องการรักษาโรคนอนไม่หลับนี้