Get Adobe Flash player

โครงการพระราชดำริ จังหวัดนครนายก โดย... วัลลภา ดิเรกวัฒนะ

Font Size:

สัปดาห์นี้ขอย้อนกลับไปถึงการบรรยายสรุป โดยคุณวันชัย สุทธิวรชัย รองผู้ว่าราชการจังหวัดนครนายก คุณสายเมือง วิรยศิริ ที่ปรึกษา กปร. คุณประดิษฐ์ กลิ่มจิตร ผู้อำนวยการสำนักงานก่อสร้าง คุณกิตติศักดิ์ ศักดิ์ตระกูล หัวหน้าฝ่ายวิศวกรรมโครงการส่งน้ำและบำรุงรักษา คุณจุมพล รักษาศรัย หัวหน้าโครงการชลประทานนครนายก...  

รองผู้ว่าฯ บรรยายว่า...นครนายกเป็นจังหวัดที่มีศักยภาพทางการตั้งถิ่นฐาน ประกอบอาชีพ แหล่งท่องเที่ยวเป็นที่รู้จักของชาวไทยและชาวต่างประเทศ ผลไม้มีชื่อเสียง  มะยงชิด มีสรรพคุณลูกใหญ่ ใหญ่กว่าไข่จระเข้ ราคาแพงที่สุดในประเทศไทยขณะนี้ กิโลเกือบ 300 บาท ประมาณ 8 ผล เจ้าของสวนเอาไปขายกรุงเทพฯ กันหมด ชาวนครนายกไม่มีโอกาสได้กิน ขนาดต้นสูงเท่ากับผมคือ 1.50 เมตร ตอนออกใหม่ๆ ดูแลโดยใช้น้ำคาวปลาหมักประมาณสามเดือน ใส่น้ำนมราดต้นตลอดเวลาจนโต รสชาติมีหวานและอมเปรี้ยวนิดหนึ่ง ห่อกระดาษเก็บในตู้เย็นได้ 3-4 เดือน

ผลไม้อื่นๆ ทุเรียน มังคุด กระท้อนลูกใหญ่ สามลูกเกือบกิโล ส้มโออาจไม่เหมือนนครไชยศรี สีชมพู เป็นพันธุ์เกษตรที่กำลังจะแพร่พันธุ์ มีโรงเรียนนายร้อย จปร. โรงเรียนเตรียมทหาร เขื่อนขุนด่านปราการชล นครนายกดูเหมือนจะดีไปทุกอย่าง แต่มีปัญหาเรื่องดินเปรี้ยว พระบาทสมเด็จพระเจ้าอยู่หัวฯ ทรงสอนชาวบ้านต้องให้ดินชุ่มน้ำตลอดเวลา เมื่อก่อนนครนายกไม่มีเขื่อน มีปัญหาเรื่องแล้งมาก ทั้งยังป้องกันน้ำท่วม ถือว่าพระองค์ทรงทำให้เป็นหน้าเป็นตาของพวกเรา และยังมีที่สุดในโลกหลายอย่าง เช่น อุทยานพระพิฆคเณศ องค์ใหญ่ที่สุดในโลก 

ด้านชลประทาน ผู้บริหารทั้ง 3 ท่าน ให้ข้อมูลว่า ต้นน้ำของนครนายกประกอบด้วยหลายลำน้ำด้วยกัน นางรอง วังตะไคร้ สาลิกา ส่วนเขื่อนขุนด่านมีต้นน้ำจากอุทยานแห่งชาติเขาใหญ่ แม่น้ำนครนายกไหลผ่านจังหวัดนครนายก ไปรวมกับแม่น้ำท่าจีน ที่อำเภอบางน้ำเปรี้ยว เป็นแม่น้ำบางปะกง ไหลออกสู่ทะเล

เขื่อนขุนด่านเหมือนเขื่อนภูมิพล มีหน้าที่เก็บน้ำ เขื่อนนายกเหมือนเขื่อนเจ้าพระยา มีหน้าที่ทดน้ำ ยกระดับน้ำขึ้น แล้วขุดเป็นคลองให้น้ำไหลไปสู่ที่เพาะปลูก วิธีการเอาน้ำไปใช้ให้ถูกที่สุด ก็คือโดยแรงโน้มถ่วงของโลก หลังจากมีแหล่งเก็บกักแล้ว พอหมดหน้าฝนก็วางแผนบริหารการจัดการน้ำ ให้น้ำที่เก็บกักใช้ได้ตลอดทั้งปี มีปริมาณสำรองสอดคล้องกับฝนใหม่ที่จะมาเติม เดิมมีเขื่อนนายก มีคลองอยู่แล้ว แต่เป็นคลองดินที่ใช้งานมานาน 70 ปี

ที่ปรึกษาแสนเมือง พูดถึงเรื่องของการวางแผนและใช้ประโยชน์ ว่าตรงนี้ไม่มีปัญหาเรื่องกระทบกับราษฎร เพราะเป็นพื้นที่อุทยานแห่งชาติ...เมื่อเดือนพฤศจิกายน 2549 สมเด็จพระเทพฯ เสด็จนราธิวาส ท่านนำพระราชดำริของพระเจ้าอยู่หัวมาถ่ายทอดว่า...เสด็จพ่อตรัสว่า จะทำอะไรสักอย่าง ให้ตอบตัวเองก่อนว่า คนและสังคมได้ประโยชน์อะไร...พระองค์ทรงรับสั่งให้มามองและให้ความสำคัญของการใช้ประโยชน์ 

ตอนที่ทำหนังสือกราบบังคมทูลขอชื่อจากพระองค์ ท่านทรงถามไปทางกรมศิลป์ หาข้อมูลมากมายว่า ขุนด่านเป็นประวัติศาสตร์ของนครนายก ทรงตั้งชื่อนี้เพราะทอดพระเนตรจากการก่อสร้าง น้ำที่มาจากเขาใหญ่ปริมาณมหาศาล เมื่อเอาเขื่อนขุนด่านมาวาง ก็กลายเป็นปราการชลที่กักเก็บน้ำไว้เลย เป็นความหมายเชิงประวัติศาสตร์ นึกไม่ถึงว่าจะมีอะไรที่ลึกซึ้งอย่างนี้ 

เรื่องการวางแผนโครงการพระราชดำริเขื่อนขุนด่านฯ ยึดพระราชดำริเป็นหลัก และเป็นปรัชญาเศรษฐกิจพอเพียง ต้องมองข้ามทุกอย่างเป็นองค์รวม ไม่ใช่มองแบบแยกส่วน ไม่ใช่เกษตร ไม่ใช่ท่องเที่ยว แต่เป็นการมองปัญหาการจัดการน้ำ รับสั่งครั้งหลังว่า การเก็บกักน้ำของทุกเขื่อน ให้ใช้ความรอบรู้เข้ามาช่วย แต่ก่อนกรมชลฯ เก็บ 60 เปอร์เซ็นต์ หลังจากพระองค์เสด็จทรงงานครั้งสุดท้าย เมื่อ ปี 2548 ที่กุยบุรี ประจวบคีรีขันธ์ ทรงให้เก็บน้ำ 80 เปอร์เซ็นต์ แต่ให้ใช้ความรอบรู้ของตัวเองมาบริหารจัดการน้ำให้มากขึ้น ท่านทรงทราบว่าทรัพยากรเรื่องน้ำจะเป็นปัญหา

อย่ามองเศรษฐกิจพอเพียงเป็นทฤษฎี ให้มองเป็นปรัชญา ทฤษฎีใหม่เป็นภาคปฏิบัติหนึ่งในภาคเกษตรของเศรษฐกิจพอเพียง และเอาคนเป็นตัวตั้งของการพัฒนา อีกประการหนึ่งพื้นฐานแรกสุด ให้มองลักษณะของคนที่จะทำงาน ต้องประกอบด้วยความรอบรู้ ความรอบคอบและระมัดระวังที่จะใช้ความรู้ และต้องเป็นคนดีมีคุณธรรม ประหยัด มีความเพียร เคยทรงรับสั่งว่า ทฤษฎีใหม่ คนขี้เกียจทำไมได้ ขยันคือเป็นคนดี การที่มีคุณธรรม คือตัวคุณต้องทำ

การปฏิบัติด้วยความพอประมาณ มีเหตุผล ในการกู้เงิน เศรษฐกิจพอเพียงไม่ได้ปฏิเสธ แต่กู้ไปทำอะไร มีกำลังใช้คืนได้ไหม และเป็นภูมิคุ้มกันในตัวของภาคเกษตรก็คือ น้ำต้องดี ดินต้องดี การแก้ปัญหาดินเปรี้ยว ใช้งบประมาณสิบกว่าล้าน ทำคลองส่งน้ำเข้าไปเพื่อไม่ให้ดินตรงนั้นแห้ง พัฒนาเป็นตัวอย่างให้ชาวบ้านรู้ว่า ต้องให้ดินชุ่มน้ำตลอดเวลา 

วิธีปฏิบัติต้องมีทุน สังคม มนุษย์ คือ พึ่งคนของกรมชลประทาน ของประเทศเราทั้งนั้นที่มีขีดความสามารถ นี่คือทุนมนุษย์ เมื่อวันที่ 29 สิงหาคม 2549 ที่วังไกลกังวล ผู้ว่าราชการจังหวัดเข้าเฝ้า ทรงให้มองจุดมุ่งหมายของเศรษฐกิจพอเพียง คือความสุขหรือประโยชน์สุข จะต้องไม่เกิดความขัดแย้ง ถ้าราษฎรไม่ยินยอม โครงการพระราชดำริฯ จะไม่ทำโดยเด็ดขาด นี่คือจุดเน้นของพระองค์ท่าน

เมื่อมีเขื่อนปัญหาภัยแล้งก็หมดไป มีการบริหารจัดการน้ำ ช่วยลดปัญหาอุทกภัยในกรุงเทพฯ และปริมณฑลได้อย่างมากมาย เหมือนกับว่าขุนด่านช่วยตรงนี้ตลอดจนเครือข่ายไปจนถึงทะเล แสดงถึงวิสัยทัศน์ของพระองค์กว้างและยาวไกล

มะยงชิด ทำให้เกิดอาชีพใหม่คือ การตอนต้น ไม่ใช่เฉพาะผล  เส้นทางเข้าอำเภอเมืองนครนายกมีรีสอร์ทจำนวนมาก เมื่อก่อนแก่งน้ำแห้ง ล่องแก่งไม่ได้กี่เดือน แต่เดี๋ยวนี้ล่องได้ตลอด เมื่อมีคนมาเที่ยวทั้งปี รายได้ก็เพิ่มขึ้น จากการติดตามผล ในปัจจุบัน ตัวเลขที่ออกล่าสุดถ้ามองเส้นแห่งความยากจนเมื่อปี 2549 ปรากฏว่าปัจจุบัน 61.5 เปอร์เซ็นต์ มีรายได้สูงกว่าเส้นยากจน ในปี 2553 เส้นความยากจนก็จะหมดไป

รองผู้ว่าฯ เสริมว่า วันที่ 2 เมษายน ทางจังหวัดระดมทุกคนในจังหวัด รักษาแม่น้ำนครนายก โดยลอกแม่น้ำประมาณ 80 กิโลเมตร เชิญ อบต. ลูกเสือชาวบ้าน มากันจากทุกอำเภอไม่เสียค่าใช้จ่าย มีอาหารเลี้ยง หลังจากลอกเสร็จ ทางจังหวัดปล่อยปลาตะเพียนทอง กุ้งก้ามกราม เพื่อเป็นการหลอมจิตใจชาวจังหวัดนครนายกให้รักแม่น้ำ เพราะเป็นแม่น้ำของจังหวัด

ปี 2553 ถ้าไม่ถูกตัดงบประมาณ จังหวัดจะใช้เงินประมาณ 30 ล้านบาทซื้อเครื่องมือแพทย์ที่ทันสมัยให้โรงพยาบาล เพื่อรองรับนักท่องเที่ยวในกรณีเกิดอุบัติเหตุ จะได้ช่วยชีวิตได้ทันท่วงที      

นครนายกเป็นจังหวัดที่โชคดี มีโรงงานแต่ขาดแคลนบุคลากร ที่แปลกคือคนที่นี่ไปทำงานที่ปราจีนบุรี ปัญหาคนว่างงานจึงไม่เกิดขึ้น ประจวบเหมาะกับทางจังหวัดมีโครงการเรื่องเศรษฐกิจพอเพียง เวลานี้ได้ทำโครงการเสนอไปที่กระทรวงแรงงาน 14 ล้านบาท สั่งทุกอำเภอตั้งศูนย์รองรับคนตกงาน ทางจังหวัดดำเนินการในเรื่องฝึกวิชาชีพ

ปัญหาของคนไทยอย่างหนึ่งคือ จากพื้นฐานที่ต้องป้อนให้ทุกอย่าง บางครั้งให้มาอบรม ก็ถามก่อนว่ามีค่าอบรมให้หรือไม่ คนว่างงาน ตกงานเยอะแยะ ให้มาอบรมก็ไม่มา บอกว่าไม่มีเงิน ต้องไปรับแล้วก็ต้องมีข้าวเลี้ยง

ที่ปรึกษาสายเมืองเพิ่มเติมว่า...มติคณะรัฐมนตรีถึง สำนักงาน กปร. ขอให้โครงการพระราชดำริฯ แก้วิกฤตเศรษฐกิจ ความจริงได้ทำในลักษณะอย่างนี้มานานแล้ว คือการจ้างงาน ตอนนี้ใช้ศูนย์ศึกษาฯ โครงการฟาร์มตัวอย่าง ในเมื่อนิสัยคนไทยเป็นแบบนั้น เราก็เพิ่มค่าใช้จ่าย  เพื่อคุณภาพจะได้เพิ่มขึ้น วางแผนให้เป็นระบบครบวงจร เมื่อมีการศึกษา หาอาชีพให้ตรงกับความต้องการของเขา ไม่ใช่ฝึกอาชีพทั่วไป ผมเคยไปที่อมก๋อย ไฟฟ้ายังไปไม่ถึง แต่เปิดอบรมอาชีพช่างเสริมสวย แล้วใครจะไปเสริมสวย อยู่ที่เราต้องเน้นในเชิงคุณภาพ ใช้ภูมิสังคมให้ถูกต้อง ถ้าแก้ไขตรงนี้ก็คงช่วยได้ไม่มากก็น้อย...

หลังจากจบคำบรรยายแล้ว คุณกิตติศักดิ์ เป็นผู้นำคณะขึ้นไปนั่งบนรถราง ชมบรรยากาศและรับกลิ่นไอธรรมชาติอันบริสุทธิ์โดยรอบ บนสันเขื่อนขุนด่านปราการชล.