Get Adobe Flash player

โครงการพระราชดำริ โดย... วัลลภา ดิเรกวัฒนะ

Font Size:

สุภาวดี ปิยนุสรณ์

เกษตรกรดีเด่นแห่งชาติ ปี 2548

ก่อนที่จะเดินทางกลับ คณะได้แวะที่สาธิตแปลงไร่นาสวนผสม ตำบลบางเค็ม อำเภอเขาย้อย จังหวัดเพชรบุรี ของคุณสุภาวดี ปิยนุสรณ์

เขาย้อยเป็นอำเภอเล็กๆ  มี 10 ตำบล 57 หมู่บ้าน พื้นที่ส่วนใหญ่เป็นการเกษตร 70,000  กว่าไร่ ทำนาข้าว และไร่สวน ทางอำเภอได้นำแนวพระราชดำริของพระบาทสมเด็จพระเจ้าอยู่หัวมาปรับใช้ เป็นตัวอย่างให้กับถิ่นอื่นๆ

คุณสุภาวดี บรรยายสรุปว่า เดิมพื้นที่ตรงนี้เป็นทุ่งนาทั้งหมด 30 ไร่ ได้ทำเป็นสวนผสม 24 ไร่ แบ่งเป็นพื้นที่นาข้าว 6 ไร่ สวนผสมเป็นท้องร่อง คือในน้ำมีปลา บนบกมีต้นพืช ที่ต้องเปลี่ยนจากทำนามาเป็นไร่นาสวนผสม ต้องขอเท้าความว่า เคยทำนาทั้งหมด 30 ไร่ เต่ไม่ประสบความสำเร็จ ขาดทุน ข้าวสมัยก่อนราคาถูก ปุ๋ยถูกก็ยังไม่เท่าไร แต่ปุ๋ยแพง จึงปรึกษากันว่าทำอย่างไรจึงจะผ่านวิกฤตตรงนี้ไปได้ กำหนดราคาข้าวให้แพงก็ไม่ได้ พ่อค้าคนกลางเป็นคนกำหนด  ชาวนาส่วนใหญ่ไม่มีโรงสีเป็นของตัวเอง เมื่อราคาถูก ต้องใช้ทุนมาก และชาวไร่ชาวนาที่ทำกันไม่รู้จักการประหยัด ไปใช้ปุ๋ยเคมี เพราะเหน็ดเหนื่อย

...ดิฉันมาเปลี่ยนแปลงตรงนี้แต่ไม่รู้จะทำอย่างไร จนกระทั่ง ปี พ.ศ. 2537 รู้จักกับหัวหน้าการเกษตร อ.เขาย้อย และเกษตรตำบล ก็ไปปรึกษา ได้แนะนำให้ ซึ่งมีโครงการพระราชดำริ เกิดขึ้นในปีนั้น เป็นโครงการของโครงสร้างเพื่อการผลิต ถึงตอนนั้นดิฉันไม่รู้จัก แต่ก็ต้องตัดสินใจ เพราะน้ำท่วมนาข้าวทั้งหมด ขาดทุนย่อยยับในปีนั้น

จากที่เกษตรอำเภอเขาย้อยแนะนำให้เปลี่ยนมาเป็นไร่นาสวนผสม ก็คือเกษตรทฤษฎีใหม่ ทางภาคเกษตรบอกว่าก่อนอื่นต้องมีการไปดูงาน จากอาชีพเดิมที่เราทำนาอย่างเดียว จบการศึกษาแค่ ประถมปีที่ 6 พ่อแม่ฐานะยากจน มีลูกทั้งหมด 6 คน ส่งเรียนไม่ไหว ลุงกับป้าขอมาเป็นลูกบุญธรรม จึงแยกตัวออกมา ลุงได้พร่ำสอนวิชาทางการเกษตร ทำนาให้มีผลผลิตดีต้องทำอย่างไร

ทำนาตั้งแต่อายุ 15 ปี ไปเอาละอองข้าวที่โรงสีเขาย้อย เมื่อก่อนไม่ต้องซื้อ เอามาแล้วใส่ในนาเลยไม่ได้หมัก ปรากฏว่าต้นข้าวที่ใส่ละอองข้าวงามเท่ากับปุ๋ยยูเรีย ไม่น่าเชื่อแต่ก็ต้องเชื่อ พอดิฉันมาทำสวนก็จำไว้ว่าละอองข้าวมีประโยชน์ใช้กับนาข้าวได้ ใช้กับร่องสวนก็ได้ และได้รับการสนับสนุนจากหลายแห่ง ให้พันธุ์พืชมา ดิฉันเลือกปลูกมะพร้าวน้ำหอม เมื่อก่อนเขาย้อยไม่มี แพง ต้องไปซื้อไกล และปลูกมะขามเทศมัน ที่ปลูกพืชแบบนี้เพราะที่นี่ไม่มี นอกนั้นมีหมด กล้วย มะม่วงเยอะมาก ดิฉันคิดแปลกจากคนอื่นที่อยากปลูกมะขามเทศ

มะขามเทศมันขายดีมาก เมื่อก่อนมี 250 ต้น วันหนึ่งเก็บได้ 100 กิโลกรัม จ้างพ่อ พี่ชาย พี่สาว เก็บแล้วคัดแยกที่นี่ ประโยชน์มีตรงที่อร่อย กินเยอะก็แน่นท้อง ไม่มีประโยชน์นัก แต่บางคนบอกว่า มะขามเทศแก้โรคกระเพาะได้ แต่ดิฉันไม่ทราบข้อมูลชัดเจน มีลูกค้าคนหนึ่งบอกว่าหาย 

มะขามเทศเป็นที่นิยม ขายดีที่สุด มีเท่าไรก็หมด คนที่ชอบกินมากๆ จะมาซื้อ โดยเฉพาะเป็นมะขามเทศที่ปลอดสารพิษ เวลาขายจะตั้งราคาสถานที่ที่ไปขาย แต่อุปสรรคคือ ถ้าฝนตกไม่ตรงตามฤดู มะขามเทศจะน้อย ปีนี้โชคดีมะขามเทศไม่โดนฝน ปีที่แล้วมะขามเทศร้องไห้เพราะฝักดำหมด มะพร้าวได้มากกว่า ดูแลง่ายกว่า มะขามเทศได้ปีละครั้งเดียว

ตอนที่เริ่มปลูกพืชใหม่ๆ พอยกร่องสวนขึ้นมาก็มีอุปสรรค ฝนตก ร่องสวนที่ยกขึ้นมาพังไป 20 เปอร์เซ็นต์ ก็เลยไปสมัครหมอดินอาสา เขาแนะนำให้รู้จักกับปุ๋ยหมัก น้ำชีวภาพ และอีกหลายๆ อย่าง เลือกเอามาใช้เพราะประหยัด สมัยก่อนเคยใช้ยาเคมี ไม่รู้จะใช้อะไรทดแทน แต่เป็นแบบที่ไม่อันตรายต่อคนรับประทาน

เมื่อเปลี่ยนแปลงชีวิตตรงนี้แล้ว ก็แนะนำเพื่อนบ้านได้รู้จัก เรียนรู้ และได้ใช้กัน คนที่ไม่เข้าใจก็ให้มารวมกันช่วยกันปลูกพืชตรงนี้ 5-10 คน ปลูกมะพร้าวน้ำหอม ต้องรอสามปี ดิฉันเอามะขามเทศมาแทรกตรงกลาง เป็นพืชหลักไปก่อน ปีแรกๆ ที่ทำ บนท้องร่องที่เหลือใช้ปลูกพืชล้มลุก แตงไทย แตงกวา มะละกอ ทุกอย่าง

มะขามเทศใช้เวลาปีครึ่งได้ผล อะไรที่ปลูกแล้วกินได้ ขายได้ ก็ต้องเลี้ยงตัวเองก่อน  นาก็ยังเหลืออยู่ ค่อยๆ ขยักไว้ การที่ทำไปทีละแปลง ทำให้มีประสบการณ์ ได้ผลผลิตทยอยกัน ชะอม ดอกแค ใบมะขามเปรี้ยวที่ปลูกเป็นทิวแถวกิโลละหนึ่งร้อยบาท มีรายได้เป็นรายวัน

การอยู่อย่างประหยัด ชาวเกษตรจะมีชีวิตอยู่รอด ที่อยู่รอดมีหลายวิธี มีของแล้วเป็นพ่อค้าแม่ค้าเอง เพราะการไปหาพ่อค้าคนกลางกับที่นำของไปขายเอง มีโอกาสดีกว่า เกษตรกรไม่รู้วิธีการขาย ก็ช่วยเขาขาย อย่างน้อยดิฉันไปขายมะพร้าวเอง ก็สามารถดึงลูกค้าเข้ามาในไร่เราได้  มีตลาด และทำให้ดิฉันอยู่รอดจนถึงทุกวันนี้

การเปลี่ยนแปลงในชีวิตมีหลายรูปแบบ ไปเรียนการติดตาทาบกิ่งต้นไม้ที่มหาวิทยาลัยราชภัฏ จบหลักสูตรภายในเจ็ดวัน นำมาใช้ในสวน แม้เอามาทำเล่นๆ ก็ออกลูกออกผลมากมาย และดิฉันก็ชอบด้วย วิธีการเพาะกล้า รู้วิธีตอนกิ่งก็เอามาตอนมะขามเทศขาย ตอนแรกทำไม่เป็น พอไปเรียนก็รู้วิธีทำ จากความรู้น้อยๆ เรามีประสบการณ์เพิ่มขึ้น นอกจากนี้มีพันธุ์ปลาเอามาปล่อยในท้องร่อง เวลาตัดใบหญ้าลงไปให้ปลากิน ไม่ได้ให้กินอาหารปลามากนัก ประหยัดแบบนี้ทำให้ลดต้นทุนไปได้มากทีเดียว เลี้ยงไก่บ้านไว้ด้านหลัง ช้อนแหน ผสมรำให้กิน

ลูกมะพร้าวเอาไปขายที่ตลาด แล้วเอากาบมะพร้าวกลับบ้าน มีประโยชน์เอาไปแทนถ่านหุงข้าว เอามาปิดพืชที่โคนต้นไม้ให้กันร้อนได้ เวลารดน้ำก็อุ้มน้ำไว้ในกาบทำให้เย็น ใช้ประโยชน์ทั้งหมด เผาทิ้งก็ไม่มีประโยชน์

เปรียบเทียบการที่ทำนาอย่างเดียวกับทำไร่นาสวนผสมทั้งหมด ดิฉันคิดว่าทำไร่สวนผสมดีกว่า มีรายได้ทุกวัน ลูกของเราที่ยังไม่ทำงานให้มาทำงานในไร่ ทำให้เขารู้คุณค่าของเงินและรู้จักช่วยเหลือครอบครัว

ขอขอบคุณโครงการฯ ที่ทำให้ดิฉันมีวันนี้ เมื่อสิบกว่าปีที่แล้วถ้าไม่ตัดสินใจทำ เวลานี้จะทำอย่างไร ไปที่ไหนก็จะบอกเพื่อนๆ ชาวตลาดนัดที่สนใจอยากทำบ้าง ดิฉันให้เข้ามาเที่ยวแล้วจะเล่าให้ฟัง คนที่สนใจก็อธิบายปุ๋ยน้ำชีวภาพ แนะนำให้ทั้งหมด

หญ้าแฝกที่เห็นทั้งหมดปลูกไว้กันดินพัง แต่เอาเข้าประกวดได้รับโล่พระราชทาน หญ้าแฝกทองคำ ของปตท. รับเมื่อวันที่ 20 พฤศจิกายน  2551 เขาดูที่ความอดทน ปลูกหญ้าแฝกใช้เวลา 2 ปี ดิฉันปลูกถวายในหลวงหกหมื่นต้น โดยไม่ได้ตั้งใจประกวด แต่ตั้งใจทำดีเพื่อพ่อ ดิฉันบอกกับครอบครัวว่าจะทำความดีให้ในหลวง ไม่ได้งามอย่างที่บางคนเข้าใจแต่ใช้ความอดทน ไม่ใช่ปลูกง่ายๆ เพราะดินของเราแข็ง เป็นรางวัลที่ดิฉันดีใจอีกรอบหนึ่ง หลังจากได้เกษตรกรดีเด่นแห่งชาติปี 2548 ดีใจสุดๆ ถือเป็นบุญวาสนาและดิฉันก็ดีใจอีกครั้ง ถือเป็นเกียรติยศสำหรับความดีที่ทำ คิดว่าตัวเองทำดีที่สุด

ดิฉันทำหน้าที่ช่วยชุมชนหลายอย่าง อยากทำให้ชาวบ้านโดยไม่ได้ทำเพื่อหวังผลตอบแทน ไม่ได้หวังเงินเดือน ในเมื่อเกิดมาแล้วก็อยากจะทำดี เชื่อว่าสิ่งที่ดีจะค่อยๆ ตามมาเกิดกับครอบครัวของเราเอง.