Get Adobe Flash player

โฮม คัมมิ่ง ส่องวิถีไทย ไปกับซีมายไทยแลนด์ เรื่อง.... วัลลภา ดิเรกวัฒนะ, สมเจตน์ พยัคฆฤทธิ์ ภาพ.... บุญญลักษณ์ เจริญกิจการ

Font Size:

คุณธีรภัทร ตรังปราการ ประธานชมรมปางช้าง จังหวัดเชียงใหม่ บรรยายสรุปถึงรายละเอียดที่สำคัญ ของการเลี้ยงช้างให้กับคณะก่อนทำกิจกรรม...

(ต่อจากสัปดาห์ที่แล้ว)

ในส่วนของชมรม สมาคมปางช้างเชียงใหม่ มีเจตนาที่จะสร้างรถกู้ภัยช้างขึ้นมาเพื่อบริการ ดูแลช้างในพื้นที่ ถ้าเชื่อมั่นในโปรเจ็คนี้ เห็นว่ามีประโยชน์ ก็ขอให้พิจารณาสนับสนุน มีส่วนร่วมเป็นสปอนเซอร์รายปี หรือช่วยกันคนละไม้คนละมือ ถึงอย่างไรโครงการนี้ก็จะเกิดขึ้นอยู่แล้ว แม้กระทั่งโดยทุนส่วนตัวของผมเอง จะต้องทำให้สำเร็จเพื่อช่วยช้างได้มาก

ในด้านความภาคภูมิใจของผม ทุกโลโก้ของภัทรฟาร์ม ไม่ว่าอยู่บนรถหรืออยู่ที่หน้าปางช้าง เขียนว่าเป็นกิจการของคนไทยร้อยเปอร์เซ็นต์ และพิสูจน์ให้เห็นแล้วว่า ช้างในเมืองไทยได้รับการดูแลที่ดีโดยคนไทย ผมถือว่ามนุษย์ที่อยู่ในเมืองไทยทุกคนเป็นคนไทย ไม่ว่าทำขนมหวาน ตีทองอยู่ที่สุโขทัย หรือเลี้ยงช้างอยู่ที่เชียงใหม่ ถ้าเราทำหน้าที่ให้ดีที่สุด ฟันเฟืองเล็กๆ ต่างๆ ก็จะกลมกลืนกันและทำให้คนทั่วโลกเคารพศรัทธาและให้เกียรติคนไทย

ส่วนหนึ่งเชื่อว่า ช้างรวมถึงลูกช้างที่เกิดขึ้นกับเราเป็นช้างที่น่ารัก สื่อสารได้กับมนุษย์ เป็นช้างที่จะได้รับการดูแลให้อยู่ในระยะยาว อย่างน้อยอัตราการตายที่ลดลงอย่างน่าตกใจของประเทศไทย ก็มีอัตราการเกิดที่เป็นตัวเลขที่เห็นชัดเจน ซึ่งเราพยายามสู้จนถึงที่สุด แต่ไม่ได้รับรองว่าช้างเมืองไทยจะไม่สูญพันธุ์      

ผมอยากบอกว่าช้างเมืองไทยได้รับการดูแลเป็นอันดับต้นๆ ของโลก และประเทศไทยเป็นผู้นำในการดูแลช้างเอเชีย สิ่งที่เราด้อยกว่าเมืองนอกนิดหน่อยคือ ห้องทดลองที่เอามาวิจัย วิเคราะห์ผลเลือดของช้าง ถ้าหากวันหนึ่งเราร่วมกันลงทุนตรงจุดนี้ได้ จะทำให้การดูแลช้างในเมืองไทยดีขึ้น  

ท่านที่จะมาเที่ยวภัทรฟาร์มเป็นการส่วนตัว และสนใจที่จะมาทำกิจกรรมเพื่อดูแลช้าง สุขภาพช้าง สามารถติดต่อที่ www.pataraelephantfarm.com

ในพื้นที่จังหวัดเชียงใหม่ก็มีปางช้างหลากหลายสไตร์ ดูตามความเหมาะสม ตามความสนใจของครอบครัว เช่น ภัทรฟาร์มเป็นกิจกรรมที่ลงมือทำ ต้องใช้แรง ใช้ร่างกายในการอาบน้ำช้าง จูงช้าง   แต่ถ้าอยากดูสาธิตการดูแลช้าง ก็ไปนั่งชมได้ที่ปางช้างแม่สา แม่ตะมาน แม่แตงฯลฯ หรือไปป้อนอาหารช้าง สัมผัสเล็กๆ น้อยๆ มีให้เลือก ส่งข้อความมาที่ ชมรมปางช้างเชียงใหม่ Chiang Mai Elephant Alliance  

ส่วนวิธีการเลี้ยงช้าง 1 เชือก มีคนรับผิดชอบที่เรียกว่าควาญ 1 คน (ส่วนมากเป็นกะเหรี่ยง เราเรียกว่าคนดอย) มีจิตใจดี มีความรัก มีความเคารพต่อช้างมาก ในภาคเหนือจะมีกลุ่มชนหลากหลายถึง 15 กลุ่มชนเป็นอย่างน้อย มารวมกันเป็นซิติเซ่นของเชียงใหม่

คนที่อยู่พื้นราบเราเรียกว่าคนเมือง คนดอยเป็นชาวเขาที่อยู่ตามความสูงของภูเขา ที่น่ารักและน่าสนใจในการศึกษาโดยเฉพาะเรื่องโซเชียล คือแต่ละเผ่า กลุ่มชนของเชียงใหม่จะดูแลสัตว์คนละชนิด เช่น เผ่ากะเหรี่ยงจะมีความเชี่ยวชาญ มีความรู้ในการดูแลช้าง  เผ่าม้งเชี่ยวชาญการดูแลม้า เผ่าอื่นๆ ก็ดูแลแตกต่างกันออกไป กลายเป็นว่า ถ้าเลี้ยงช้างเป็นของกลุ่มชนกะเหรี่ยง ซึ่งเป็นคนไทย อยู่ในพื้นที่เมืองไทยไม่ใช่แค่ 10-20 ปี แต่เป็นร้อยๆ ปี

หลายกลุ่มคน หลายหมู่บ้านเกิดก่อนที่จะมีคำว่าอุทยานแห่งชาติด้วยซ้ำ และถ้าเป็นกลุ่มบุคคลที่บรรพบุรุษสืบต่อกันมาจะมีความรู้เรื่องการเลี้ยงช้างและควาญพวกนี้จะมาอยู่กับเราเป็นครอบครัว มาตั้งรกราก เลี้ยงช้าง ดูแลช้าง ดูแลครอบครัวได้

ผมต้องการให้เข้าใจว่า การเลี้ยงระบบไทยคือระบบหนึ่งต่อหนึ่ง เราจะทุ่มเวลากับช้างมาก มีคำล้อเล่นว่าคนเลี้ยงช้างที่เชียงใหม่ใช้เวลาอยู่กับช้างมากกว่าอยู่กับเมียเสียอีก จะต่างกับระบบของตะวันตก วิธีของไทยต้องประกบช้าง เป็นข้อดีมาก ช้างกับมนุษย์มีการตรวจสุขภาพกันทุกวัน เห็นการเปลี่ยนแปลงว่าช้างของเราเป็นอะไร เกิดอะไรขึ้นบ้าง

เราอยู่ด้วยกันเหมือนเพื่อนเหมือนญาติ จะไปไหนก็ไปด้วยกัน เดินด้วยกัน ขึ้นขี่คอไปด้วยกัน พาไปกินหญ้าตรงนี้ พอหญ้าหมดก็พาข้ามภูเขาไปกินอีกที่หนึ่ง บางทีหน้าฝนแม่น้ำใหญ่และลึก คนจะขี่บนตัวช้าง ฝรั่งไม่เข้าใจว่าขี่ช้างทำไม ทรมานช้าง เวลาเอาช้างข้ามแม่น้ำ ใครจะว่ายน้ำตามได้ มันเป็นการพึ่งพาอาศัยกันตลอดเวลา การขี่ช้างเป็นเรื่องธรรมดาของคนไทย

ช้างเป็นสัตว์ที่ฉลาดมาก สอนได้แทบทุกอย่าง ให้ยกขา ให้กอด สัมผัสและตบเบาๆ ที่แผ่นหลังแล้วเราพูดว่านอนลง ช้างก็หมอบตัวลง ให้ยื่นเท้าเพื่อตรวจว่าเท้ามีแผลไหม ก็ทำได้หมด

ตอนนี้ผมมีที่ดิน 250 ไร่ และซื้อเตรียมไว้รองรับช้างในอนาคต กะเหรี่ยงมาอยู่ด้วย 30-40 ครอบครัว มีค่าใช้จ่ายมาก ค่าบุคลากร  ค่าอาหารช้างซึ่งเลี่ยงไม่ได้เลย ไม่เหมือนกิจการรถเช่าที่ไม่มีคนเช่า ก็จอดไว้นิ่งๆ ไม่เสียสตางค์ แต่สำหรับช้าง มีนักท่องเที่ยวหรือไม่มี ก็ต้องจ่าย ผมขอเน้นว่า กลุ่มคนเลี้ยงช้างกำลังทำงานภาคปฏิบัติ เป็นผู้อนุรักษ์ช้าง ต่างกันมากกับคนที่อ้างตัวเองว่ารักช้างภาควิชาการหรือภาคการเมือง ไม่ใช่กลุ่มการระดมทุน

ทางด้านครอบครัว ภรรยา คุณอโนชา (ดาว) เรามีลูกชายลูกสาวด้วยกัน 3 คน  ลูกชายคนโต กรินทร์ (สุกี้) ลูกสาว ธีรินทร์ (ซิดนีย์) และ ธีวรา (แทมมี่) ที่เมืองไทยมีภาษาไทยเกินกว่า 30 คำที่แปลว่าช้าง ผมตั้งชื่อลูกชายว่า กรินทร์ แปลว่า พญาช้าง

เราสร้างความเป็นวัฒนธรรมของตระกูลของเราคือ ทุกครั้งที่มีลูกช้างเกิดในปาง ลูกทุกคนต้องอยู่ตรงนั้นด้วย อยู่เป็นเพื่อนคนเลี้ยง เป็นเพื่อนช้าง จนกระทั่งเห็นว่าช้างคลอดออกมาเรียบร้อย ลูกๆ เป็นคนตั้งชื่อช้าง ไม่ได้ให้คนนอกตั้งชื่อ ไม่ได้ให้คนส่งชื่อมาโหวตว่าควรชื่ออะไร ลูกผมจะต้องรู้ว่าช้างเกิดเวลาเท่าไร

ในคืนที่ช้างเกิดซึ่งมักจะเกิดกลางคืน ว่าพระจันทร์เต็มดวง พระจันทร์เสี้ยวหรือครึ่งดวง สามารถเอาข้อมูลเกี่ยวกับช้างไปคุยกับคนเฒ่าคนแก่ที่มีความรู้เรื่องในเรื่องศาสตร์ และเป็นที่ปรึกษาของเรา จะให้ตัวอักษรมาตามฤกษ์ที่ช้างเกิด ตัวอักษรที่เหมาะคือ ธ ลูกก็ตั้งชื่อช้างเริ่มต้นด้วย ธ ว่า ธารา บางเชือกเกิดมาตัวอักษร เป็น พ, น  ลูกสาวคิดชื่อว่า ไพลิน, นที ข้อดีคือเด็กคิดคำง่ายๆ มีความหมายเป็นไทย ไม่ใช้ชื่อดาราดัง เราอยากให้รักษาธรรมเนียมประเพณีเอาไว้

ผมคิดว่าลูกทั้งสามจะรับช่วงต่อในการทำปางช้าง แต่เป็นเรื่องธรรมดา ว่ามรดกที่สร้างตั้งแต่รุ่นพ่อรุ่นแม่ รุ่นต่อไปจะสานต่อหรือว่าสนใจอาชีพอื่น ซึ่งขึ้นอยู่กับความสามารถของเด็ก จริงๆ แล้วความเป็นพ่อก็อยากลุ้นให้ลูกทำต่อ เพราะช้างเป็นโปรเจ็คที่ยาวมาก เป็นเจเนอเรชั่นสู่เจเนอเรชั่น ต้องช่วยกันรับช่วงต่อไป ช้างอายุยืนมาก ยิ่งมาทำงานแบบมีลูกช้างเกิดด้วย จะต้องสืบต่อไป

คนไทยทุกคนรักช้าง ผมก็รักช้าง แต่ไม่ได้รักมากกว่าใคร เพียงแต่เรารู้หน้าที่และทำให้ดีที่สุด เรารับผิดชอบช้างด้วยความรักจริงๆ  ขอบอกคนไทยในอเมริกาว่า ขอให้มั่นใจและเชื่อมั่นว่า เราจะทำให้เป็นที่ยอมรับอย่างสูงของชาวต่างชาติ.

ความคิดเห็นของคุณนงเยาว์ วรานนท์ มากับทัวร์ททท.เป็นครั้งที่สอง ชอบความเป็นกันเองของทุกคนในคณะ ได้พบได้รู้จักเพื่อนใหม่ที่มาหาความสุขเหมือนกัน ไม่เครียด สนุกสนาน ได้พักผ่อนเต็มที่ อาหารดีทุกมื้อ ที่พักดีมากๆ พอใจกับสถานที่ท่องเที่ยว แม้เคยมาแล้วกับเพื่อนๆ แต่บรรยากาศไม่เหมือนกัน

ดิฉันยังทำที่ศูนย์พัฒนาสุขภาพชุมชน ถึงแม้เกษียณแล้ว แต่ยังมีความตั้งใจที่จะทำต่อไป ตราบใดที่ยังมีแรงและกำลัง ตอนนี้มีสมาชิกผู้สูงอายุประมาณ 125 คน

อยากแนะนำผู้สูงอายุที่แอลเอว่า มีเวลาว่างแล้ว ควรใช้ชีวิตที่เหลืออยู่ท่องเที่ยวพักผ่อน ใกล้หรือไกลก็ควรทำ ดิฉันมีโครงการจะจัดทัวร์พาผู้สูงอายุแอลเอไปเที่ยววันเดียว ไปเปิดหูเปิดตา ชมสถานที่จัดงานเทศกาล จะได้ไปเห็นว่าชาติอื่นเขาทำอะไรกันบ้าง

จำนวนผู้สูงอายุจะเพิ่มขึ้นอีก รุ่นน้องๆ ก็ตามมา เดี๋ยวนี้คนอายุยืน อายุ 70 กว่าหน้าตายังสวยกันทั้งนั้น เพราะมีความสุข รู้จักแนวการปฏิบัติและดูแลตนเองดีกว่าเมื่อก่อน.