Get Adobe Flash player

รดน้ำดำหัวเสริมมงคลแก่ชีวิต โดย Super Pat

Font Size:

ประเพณีรดน้ำดำหัว เป็นสิ่งที่ทำต่อเนื่องกันมายาวนานในปีใหม่ไทย เป็นการแสดงความเคารพและความกตัญญูต่อบิดามารดา ผู้ใหญ่ และผู้มีพระคุณ อิ่มอกอิ่มใจเป็นที่สุด ทุกๆปีในช่วงสงกรานต์ ลูกๆน้องวิคกี้ น้องอลิสยา และคุณพอล จะมาเซอร์ไพร๊ซ์นำขันเงินที่เต็มไปด้วยกลีบดอกไม้หอมกรุ่น มารดน้ำดำหัวพร้อมอาหารคาวหวาน หรือบางปีจะพาไปทานอาหารนอกบ้านก็จะรดน้ำดำหัวกันจนฝรั่งแตกตื่นด้วยความประทับใจเขาบอกว่าสวยงามประทับใจที่สุดในขนบธรรมเนียมประเพณีที่อ่อนหวานและเต็มไปด้วยความรักและความเารพที่เยาวชนมีต่อผู้ใหญ่เยี่ยงนี้

ดิฉันแสนจะภูมิใจและประทับใจทุกครั้งไม่เว้นแม้แต่วันแม่ลูกๆก็จะประพฤติเช่นนี้ มาปีนี้พิเศษขึ้นมาอีกด้วยมีสมาชิกใหม่มาเพิ่มรดน้ำดำหัวเราด้วยคือ น้องช้าง ญาณกวี น้องจูดี้ ชาลินี และน้องรัตน์ สุธินา ได้มาร่วมรดน้ำดำหัวให้เราอีกด้วย สุดยอดแห่งความประทับใจจริงๆ จึงทำให้มีแรงบันดาลใจเขียนบทความเกี่ยวกับเรื่อง รดน้ำดำหัว เริมสิริมงคล มาให้คุณๆแฟนคลับได้อ่านเป็นอาหารสมอง (ขอบคุณ ข้อความจากอินเตอร์เน็ท)

ประเพณีรดน้ำดำหัว เป็นสิ่งที่ทำต่อเนื่องกันมายาวนานในปีใหม่ไทย เป็นการแสดงความเคารพและความกตัญญูต่อบิดามารดา ผู้ใหญ่ และผู้มีพระคุณ ด้วยความเชื่อที่ว่าเป็นการขอขมาลาโทษ พร้อมทั้งรับคำอวยพรเพื่อสิริมงคลของชีวิต และประเพณีนี้ยังทรงคุณค่ามาจนทุกวันนี้ คุณค่าที่ไม่ควรมองข้าม หลายคน อาจจะไม่ได้ให้ความสำคัญกับการรดน้ำดำหัวเท่าที่ควร มองว่าเป็นเพียงประเพณีหนึ่งที่อยู่ในวันสงกรานต์ และมักใช้เวลาไปกับการเดินห้างสรรพสินค้าแทน แต่หากมองให้ดี การรดน้ำดำหัวล้วนให้คุณค่ามากมาย เช่น ความสัมพันธ์ในครอบครัว ข้อนี้หลายคนคงเดาถูก เพราะว่าการที่ได้ไปพบญาติผู้ใหญ่ ถือเป็นโอกาสอันดีที่ได้พบกับญาติๆ นอกจากจะเกิดความอบอุ่นแล้ว ยังได้แสดงความเคารพต่อต่อผู้ใหญ่ และกล่าวขมาขอโทษ รวมไปถึงการขอพรเพื่อเสริมความสิริมงคลให้แก่ตันเองด้วยค่ะ

ในอดีตประเพณีการรดน้ำดำหัวจะเกิดขึ้นที่จังหวัดภาคเหนือของไทยเป็นส่วนใหญ่ แต่มาปัจจุบันก็ได้มีการแพร่หลายทำกันทั่วๆ ไป ซึ่งจริงๆ แล้ว "การดำหัว" ก็คือการรดน้ำนั่นเอง แต่เป็นคำเมืองทางเหนือการดำหัว เรียกกันเฉพาะการรดน้ำผู้ใหญ่ที่เคารพนับถือ ผู้สูงอายุ หรือผู้ที่มีตำแหน่งหน้าที่การงานสูง เช่น พ่อเมือง เจ้าเมือง เป็นต้น เป็นการขอขมาในสิ่งที่ได้ล่วงเกินไป หรือการขอพรปีใหม่จากผู้ใหญ่ รดน้ำดำหัวเพื่อขอพรมงคลจากผู้ใหญ่ ต่อมาพิธีดังกล่าวก็แพร่กระจายไปทั่วทุกภูมิภาค นอกจากจะทำเพื่อขอขมาผู้ใหญ่แล้ว ยังถือเป็นการชำระสะสางสิ่งอัปมงคลออกไปจากชีวิตเพื่อต้อนรับสิ่งดีๆ เข้ามาในวันปีใหม่ จวบจนถึงวันนี้การรดน้ำดำหัวกลายเป็นประเพณีที่ดีงามอย่างหนึ่ง ที่ประชาชนชาวไทยปฏิบัติสืบทอดยังถือเป็นการชำระสะสางสิ่งอัปมงคลออกไปจากชีวิตเพื่อต้อนรับสิ่งดีๆ เข้ามาในวันปีใหม่ จวบจนถึงวันนี้การรดน้ำดำหัวกลายเป็นประเพณีที่ดีงามอย่างหนึ่ง ที่ประชาชนชาวไทยปฏิบัติสืบทอดต่อๆ กันมาในวันสงกรานต์ทุกปี

4 สิ่งที่ต้องนำไปใช้ในการรดน้ำดำหัว..

1. น้ำอบไทยหรือน้ำหอม น้ำส้มป่อย..2. ดอกมะลิและดอกกุหลาบ หรือดอกไม้อื่นๆที่ปลูกอยู่ในบ้านก็ได้..3. ขันเงินหรือขันทองเหลือง พานข้าวตอก ดอกไม้ และธูปเทียน 4. ผ้าตัดเสื้อ ผ้านุ่ง ผ้าห่ม หรือของขวัญเล็กๆ น้อยๆ เพื่อมอบให้แก่ผู้ใหญ่

รู้แล้วปฏิบัติ! 5 ข้อน่ารู้ รดน้ำดำหัวผู้ใหญ่ให้ถูกกาลเทศะ!

1. พิธีสำคัญที่มาคู่กับวันสงกรานต์เสมอก็คือ พิธีรดน้ำดำหัวผู้ใหญ่ หลายคนรู้จักกันดีว่าพิธีนี้คือการนำน้ำหอมๆ มารดใส่ในมือของผู้ใหญ่ที่เราเคารพ ซึ่งในอดีตนั้น การรดน้ำคือ การอาบน้ำจริงๆ ส่วนการดำหัวก็คือการสระผมให้ผู้ใหญ่นั่นเอง โดยจะใช้น้ำส้มป่อยหรือน้ำมะกรูดในการสระผม (คำว่า ดำหัว เป็นภาษาล้านนาดั้งเดิม หมายถึงการสระผม)

2. ความหมายที่แฝงอยู่ในพิธี การรดน้ำดำหัวไม่ได้เป็นเพียงการชำระสิ่งไม่ดีออกไปเท่านั้น แต่ยังมีความหมายดีๆ แฝงอยู่ นั่นคือ เป็นการแสดงความเคารพต่อบิดา มารดา ผู้ใหญ่ หรือผู้มีพระคุณ เป็นการแสดงออกถึงความกตัญญูกตเวทีของผู้น้อย และเพื่อขอโทษขออภัยในปีที่ผ่านมา ที่ผู้น้อยอาจจะเคยล่วงเกินผู้ใหญ่ทั้งกาย วาจา ใจ ทั้งที่ตั้งใจหรือไม่ได้ตั้งใจ ไม่ว่าจะ
ต่อหน้าหรือว่าลับหลังก็ตาม รวมถึงเป็นการขอพรจากผู้อาวุโสเพื่อความเป็นสิริมงคลแก่ตนเองตลอดปีอีกด้วย

3. คุณค่าระหว่างวัย ข้อสำคัญอีกข้อหนึ่งของพิธีนี้ก็คือ ช่วยสานความสัมพันธ์ให้กับคนในครอบครัวได้ด้วย เพราะวันสงกรานต์เป็นช่วงเวลาเดียวของปี ที่คนไทยนิยมเดินทางกลับบ้านเกิดไปรวมตัวกัน หรือที่เรียกว่า วันรวมญาติ เพื่อเฉลิมฉลองวันปีใหม่ไทยร่วมกัน ปู่ย่าตายายก็จะได้เห็นหน้าหลานๆ ให้ชื่นใจ ส่วนเด็กๆ เองก็จะได้มีโอกาสใกล้ชิดกับผู้สูงอายุ ซึ่งเป็นเรื่องดีต่อเด็ก เพราะมีข้อมูลทางวิชาการระบุว่า การให้เด็กอยู่ใกล้ชิดกับคนแก่จะช่วยฝึกให้เด็กมีความนอบน้อม และอ่อนโยนขึ้นได้ สานสัมพันธ์คนในครอบครัวและคนในชุมชน ซึ่งการรดน้ำดำหัว เด็กๆ สามารถเข้ามามีส่วนร่วมได้เต็มที่

4. วิธีดำหัวฉบับโบราณ vs สมัยใหม่ สำหรับวิธีการรดน้ำดำหัว ขอพาไปทำความรู้จักกับวิธีแบบโบราณกันก่อน ซึ่งเป็นพิธีกรรมในแบบของสงกรานต์ล้านนา โดยสามารถทำได้ 3 แบบ คือ แบบที่หนึ่ง ดำหัวตนเอง : เป็นพิธีเสกน้ำส้มป่อยด้วยคำที่เป็นสิริมงคล เช่น "สัพพทุกขา สัพพภยา สัพพโรคาวินาสันตุ" แล้วใช้น้ำส้มป่อยลูบศีรศีรษะ เพื่อชำระล้างสิ่งไม่ดีออกไป แบบที่สอง ดำหัวผู้น้อย เช่น ภรรยา บุตร หลาน : เป็นพิธีกรรมต่อเนื่องจากแบบแรก คือ ใช้น้ำส้มป่อยลูบศีรษะภรรยา บุตร หลาน หลังจากดำหัวตนเอง หรือการที่ตนเองรับน้ำส้มป่อย (แบบที่สาม) มาลูบศีรษะตนเองเสร็จแล้วสลัดใส่ศีรษะ หรือลูบศีรษะผู้ที่มาดำหัวตนเอง แบบที่สาม

5. ต้องเตรียมอะไรบ้าง..เตรียมน้ำอบน้ำปรุง หรือน้ำหอม มาผสมในน้ำสะอาด สิ่งที่ต้องเตรียมไปในการรดน้ำดำหัวผู้ใหญ่ ได้แก่ น้ำอบไทย น้ำหอม หรือน้ำส้มป่อย เพื่อนำไปผสมกับน้ำที่จะนำไปรดน้ำผู้ใหญ่ ข้อต่อมาคือเตรียมดอกมะลิ ดอกกุหลาบ หรือดอกไม้อื่นๆ ที่ปลูกอยู่ในบ้านก็ได้ ถัดมาต้องเตรียมขันเงินหรือขันทองเหลือง พานข้าวตอก ดอกไม้ละธูปเทียน ข้อสุดท้าย คือ เตรียมผ้าตัดเสื้อ ผ้านุ่ง ผ้าห่มผืนใหม่ หรือของขวัญเล็กๆ น้อยๆ เพื่อมอบให้แก่ผู้ใหญ่ เพื่อเป็นการต้อนรับปีใหม่ไทยใส่ดอกไม้กลิ่นหอมลงไปด้วยเพื่อความสดชื่น ทั้งหมดนี้คือเรื่องราวดีๆ ของการรดน้ำดำหัวผู้ใหญ่