Get Adobe Flash player

ชื่อจังหวัดที่น่าพิจารณา โดย ณาฒ สหัชชะ

Font Size:

อุตรดิตถ์ มาจากคำว่า  อุตรแปลว่าเหนือ ดิตถ์แปลว่าประตู รวมแล้ว แปลว่า ประตูเหนือ

ถ้าตามธรรมชาติถ้าจะขึ้นเหนือก็ต้องผ่านช่องเขาพลึง อยู่ในจังหวัดนี้พอดี ความจริงในชุมชนละแวกนี้ เป็นชุมชนขึ้นกับเมืองพิชัยในสมัยโบราณ เป็นเมืองหน้าด่านที่สกัดทัพพม่า หรือทัพจากเชียงใหม่เสมอมา และเมืองนี้เป็นที่กำเนิดยอดบุรุษวีรชนของชาติที่เป็นเสมือนแขนขวาของพระเจ้าตากในการกู้ชาติ คือ นายทองดี ฟันขาว (ฟันขาวคือสมญานาม เพราะคนในอดีตต้องกินหมากฟันจะดำทุกคน ถ้าฟันขาวผีจะมาเอาชีวิต แต่นายทองดีไม่กินหมาก ไม่กลัวผี) หรือ พระยาพิชัยดาบหัก ผู้สกัดทัพพม่า ณ เมืองพิชัย จากตำนานกล่าวว่า ท่านสามารถต้านทหารม้าพม่าจำนวนสามสิบห้าม้าด้วยดาบสองมือจนดาบหักคามือทั้งสองมือ และเผด็จศึกพม่าได้ จนทหารพม่าทางเหนือกลัวท่านเป็นที่สุด และในเมืองพิชัยนี้ยังมีบ่อเหล็กน้ำพี้ ซึ่งเป็นเหล็กชั้นยอดในการทำอาวุธอีกด้วย

ตอนสมเด็จเจ้าพระยามหากษัตริย์ศึก พิลึกมหิมาทุกนัคราระอาเดช (ทองด้วง ร.1) ปราบดาภิเษกตั้งราชวงศ์จักรี บรรดาทหารทั้งปวงต้องเข้ามาดื่มน้ำพิพัฒน์สัตยาแสดงความจงรักภักดี แต่พระยาพิชัยฯ ได้ประกาศว่า “ข้าไม่ต้องการเป็นข้าสองจ้าวบ่าวสองนายเด็ดขาด” แล้วได้ใช้ดาบประจำตัวเชือดคอตายเพื่อประกาศความภักดีต่อพระเจ้าตาก

การประกาศเยี่ยงนี้ครั้งที่สองก็มีอีกคือเมือ เจ้าฟ้าประชาธิปกศักดิเดช ได้เถลิงถวัลย ราชสมบัติเป็น พระปกเกล้าเจ้ายู่หัว ร.7 บรรดาขุนนางและทหารหาญต้องเข้าไปดิ่มน้ำพิพัฒน์ฯ แต่พระยานรรัตนราชมานิต ได้ประกาศเหมือนพระยาพิชัยฯ แต่ออกบวชอุทิศกุศลถวาย ร. 6 ไม่ลาสิกขาจนมรณภาพ คือ ภิกษุเจ้าคุณนร ฯ วัดเทพศิรินทราวาส ที่ทุกฝ่ายยอมรับว่าท่านเป็นอรหันต์ที่ยิ่งใหญ่องค์หนึ่ง

(ตลกนอกเรื่อง) เมื่อปี พ.ศ. 2495 คอลัมนิสต์ที่โด่งดังที่สุดของ นสพ. สยามรัฐ คือ ม.ร.ว.คึกฤทธิ์ ปราโมช ได้ตั้งสมญานามให้ จอมพล ป. พิบูลสงคราม นายกรัฐมนตรี ว่า พณหัวเจ้าท่านจอมพลหลวงนเรนทรศูรพิบูลศึกพิลึกมหิมาทุกนัคราระอาจิต เป็นที่ฮือฮากันทั้งเมือง

สมควรหรือไม่ที่เราจะเปลี่ยนชื่อจังหวัดอุตรดิตถ์ เป็น จังหวัดพระยาพิชัย(ดาบหัก) เพื่อเป็นอนุสรณ์แห่งยอดทหารผู้นี้

จังหวัดสิงห์บุรี เป็นเมืองที่ลุ่มและป่าละเมาะที่อเมริกันเรียกว่า Grove ไม่เป็นเมืองแห่งสัตว์ใหญ่ชนิดมีเสือ หรือ สิงหโต อาศัย ได้ ไม่มีประวัติเดิมน่าจะจดจำ แต่ตอนพม่าเข้ามาพิชิตอยุธยาเมื่อปี พ.ศ. 2309 คนไทยในหมู่บ้านบางระจัน ในเมืองนี้ ได้ร่วมกันสู้พม่าจนตายหมดทั้งหมู่บ้านกว่าหนึ่งพันคนอย่างไว้ลายคนไทยจนพม่า ได้นำไปบันทึกไว้ในตำนานสงครามของพวกเขา ยกย่องความกล้าหาญของชาวบ้านบางระจันเป็นยอดนักรบของอยุธยา พม่าเข้ามาล้อมตีค่ายนี้ถึงเจ็ดครั้งถึงจะตีได้ เราก็น่าจะตั้งชื่อเมืองนี้เป็น จังหวัดบางระจัน หรือ วีรชนบางระจัน

จังหวัดอ่างทอง เล่าลือเป็นตำนานเมืองว่ามีอ่างทองคำลอยมาตามลำน้ำเจ้าพระยา พอมาถึงหน้าเมือง(ปัจจุบัน) ก็จมลง จึงตั้งชื่อเมืองว่า อ่างทอง จริงเท็จไม่มีหลักฐานรับรอง แต่คนเก่งของท้องที่นี้คือ คนในท้องที่อำเภอวิเศษไชยชาญ เพราะเป็นนักรบยอดเยี่ยมอีกเมืองหนึ่ง กล่าวคือก่อนอยุธยาแตกสามปี ได้จัดทัพไปย้นพม่าที่มาจากด่านแม่ละเมาทัพหลวงคุมโดยพระยารัตนาธิเบศร์

ทัพหน้านำโดยขุนรองปลัดชู จากเมืองวิเศษไชยชาญ พม่าสามหมื่นได้ไล่ทัพไทยแตกพ่ายทัพหลวงกระเจิงเข้ากรุง แต่ทัพหน้าจำนวนสี้ร้อยเศษได้ยันข้าศึกไว้ได้ที่อ่าวหว้าขาวในเขตประจวบคีรีขันธ์ แต่ทหารไทยตายหมดโดยจมน้ำตายเพราะน้อยกว่า แต่ไม่มีแผลและไม่มีเลือดแม้แต่เพียงหยดเดียว เป็นที่โจษจันกันในหมู่พม่าอย่างกว้างขวาง ดังนั้น จังหวัดนี้น่าจะได้มีชื่อว่าจังหวัดขุนรองปลัดชู หรือ วิเศษไชยชาญ เป็นที่สุด

ความยิ่งใหญ่ของพระยาพิชัย ชาวบ้านบางระจัน และนักรบวิเศษชัยชาญ เราได้รายละเอียดจากพงศาวดารของพม่า ที่ได้บันทึกเก็บไว้ในหอสมุดแห่งชาติพม่า คนที่ได้นำออกมาแจ้งชาวไทยคือ จอมพล ป. พิบูลสงคราม เพราะท่านได้ไปเยือนพม่าในฐานะเป้นผู้ร่วมกันสร้าง “พุทธบุรีมณฑล” ในเขตชายแดนธนบุรี และนายพล อูนุ เป็นเพื่อนทางส่วนตัวอีกด้วย

จังหวัดภูเก็ต เดิมเกาะนี้มีชื่อว่า เกาะถลาง ต่อมาเป็นขุมชนจึงเป็น เมืองถลาง ชนชาวพื้นเกาะเป็นชนจากเมืองนครศรีฯ แต่ผู้มาเป็นเจ้าเมืองก็ถูกส่งมาจากอยุธยา ตอนสงครามเก้าทัพในรัชกาลที่ 1 เจ้าเมืองตาย เหลือแต่คุณหญิงจันทร์ และนางมุกน้องสาวซึ่งเป็นครูดาบ พม่าได้ส่งเมงยีนำกองทัพเรือเข้ามายึดเมืองถลาง แต่สองพี่น้องนำชาวเมืองสู้จนพม่าต้องถอยกลับ รัชกาลที่ 1 ได้ตั้ง คุณหญิงจันทร์เป็น ท้าวเทพสตรี นางมุกเป็น ท้าวศรีสุนทร

ดังนั้นเมืองนี้ควรจะชื่อว่าจังหวัดเทพสตรีศรีสุนทร  หรือ ถลาง ตามเดิม  เพราะคำว่า ภูเก็ต เป็นคำที่จีนฮกเกี้ยนโล้สำเภามาทำมาหากินในเมืองไทยสำเภาผ่านหน้าเกาะ ช่วงที่แสงอาทิตย์ส่องกระทบหน้าผาของเขารังบนเกาะ ได้เห็นแสงระยิบระยับ เป็น เก็จ (แก้ว) คนจีนก็เลยเรียก เขารัง เป็น บูกิ้จ และเพี้ยนมาเป็น ภูเก็ต นั่นเป็นเรื่องของจีน ไม่ใช่เรื่องของไทยเลย แต่คนพื้นเมืองในปัจจุบันเป็นชาวฮกเกี้ยนส่วนชาวถลาง เป็นชนกลุ่มน้อย หรือ เข้า กรุงเทพฯ หมด

จังหวัด หรือพื้นที่ที่ควรจะอนุรักษ์ไว้เป็นประวัติศาสตร์เป็นที่สุด คือบริเวณตั้งแต่คลองสาน อ้อมไปทางสามแยกท่าพระ ผ่านตลิ่งชันจนไปจดสุดเขตบางกอกน้อย เขตตะวันออกคือแนวแม่น้ำเจ้าพระยา บริเวณนี้คือ ราชอาณาจักรธนบุรีศรีมหาสมุทร ของพระเจ้าตากสินมหาราช ผู้กู้ชาติไทย เราจะต้องอนุรักษ์บัลลังก์ ราชมณเฑียร และบริเวณราชฐานไว้ให้เป็นสมบัติของชาติจนนิรันดร จะเรียกว่า เมืองตากสิน หรือ ธนบุรี หรือ ศรีมหาสมุทร โดยมีฐานะเป็นเมืองพิเศษ เขตราชฐานพิเศษ หรืออะไรที่เมื่อสัมนากันแล้วเห็นเหมาะสมที่สุด ถ้าไม่มีระบบเช่นนี้ในอนาคตคนไทยจะไม่มีทางจำมหาราชผู้ยิ่งใหญ่องค์นี้ได้เลย แค่ในปัจจุบันเด็กรุ่นใหม่ไม่ทราบรายละเอียดในมหาราชพระองค์นี้กันแล้ว

จังหวัดนครราชสีมา เป็นเมืองรวมของอาณาจักรขอมโบราณสองเมือง คือ เมืองโคราคะปุระและสีมาปุระ หลังจากขอมอพยพไปตั้งหลักแหล่งถาวรในที่ลุ่ม(ละแวก)คือเขมร หรือกัมพูชา(กัมโพช ตำนานโยนก หมายถึงตะวันออก)ในปัจจุบัน จึงไม่น่าจะเป็นรากประวัติศาสตร์ของไทย ที่ชัดเจนที่สุด ตอนที่ เจ้าอนุแห่งเวียงจันท์ เข้ามายึดเมือง แต่เจ้าเมืองเสียชีวิตไปก่อน คุณหญิงโม จึงทำหน้าที่เจ้าเมืองสู้เจ้าอนุ ได้

รัชกาลที่ 3 จึงพระราชทานนาม ให้คุณหญิงว่า ท้าวสุรนารี หมายถึง หญิงผู้กล้าหาญ และปัจจุบันท่านก็ยังคุ้มครองเมืองนี้อยู่อย่างเด่นชัด ดังนั้น เมืองนี้น่าจะมีชื่อว่า จังหวัดสุรนารี

ตำนานเมือง

พ่อขุนเม็งราย พ่อขุนไชยเชษฐา พ่อขุนรามคำแหง สามพ่อขุน กำหนดแดนเมืองเพื่อปกครองเช่นเมืองพี่เมืองน้อง ไม่รุกรานแต่จะเอื้อเฟื้อต่อกัน พ่อขุนเม็งราย กำหนดเอาลุ่มน้ำปิงตอนบน รวมเอาอาณาเขตเวียงกุมกามของพม่าโบราณเข้าด้วยกัน เป็นอาณาจักรล้านนา เมืองหลวงชื่อนครพิงค์บุรีศรีเชียงใหม่ พ่อขุนไชยเชษฐา ข้ามฝั่งโขงไปสร้างอาณาจักรล้านช้าง เมืองหลวงชื่อ ศรีสัตตนาคณหุต ปัจจุบันคือ หลวงพระบาง ส่วนพ่อขุนรามคำแหง ก็สร้างอาณาจักร สุขอุทัยหรือ สุโขทัย ใต้ขุนตาลลงมาจนตลอดแหลม สุวรรณภูมิ

คำว่า อุดรธานี แปลว่า เมืองเหนือ หมายถึง เมืองเหนือ ของอาณาจักร ยโสธร

เดิม เมืองง่าว(เง่า) อยู่ในเขตเมืองเขลางคนคร ถูกนินทาว่า โง่ ต่อมา เมือง นาน อยู่ทางตะวันออกฉียงเหนือ ซึ่งข้ามพืดเขา ไปมานานมาก จึงขอยืม ไม้เอกจาก ง่าว มาใช้ จึงกลายมาเป็น เมือง งาว ในลำปาง และเมือง น่าน ในปัจจุบัน

ภาคเหนือ เขายกย่องลูกชายให้ครองบ้านเมือง ลูกชายจึงตอบแทนผู้ที่อยู่เบื้องหลัง คือ แม่

ดังนั้น ชื่อบ้าน เมืองจะมีคำว่าแม่ เป็นหลัก เช่น แม่ริม แม่แตง แม่สาย ฯลฯ สวนทางตะวันออก ทั้งแม่และลูก ก็ยกให้ ตา และ ยาย โดยลืม ปู่และย่า ไปเลย เช่น บ้านตาขุน ตาเรือง ตาเดช ตาอ่ำ ตาเอี่ยม ฯ และ ยายอาม ยายเภา ยายอิ่ม ฯ

กรุงเทพทวาราวดีศรีอยุธยา เราเรียก ศรีอยุธยา ชิ่อจริง คือ กรุงเทพ ฯ

กรุงธนบุรีศรีมหาสมุทร เราเรียก ธนบุรี ชื่อจริง ศรีมหาสมุทร

กรุงเทพทวาราวดีศรีรัตนโกสินทร์ เราเรียก กรุงเทพฯ ชื่อจริง คือ รัตนโกสินทร์